Показано: 1 - 3 из 3
  • Некоторые метрики заблокированы вашими 
    Тип записи:Публикация,
    Методика реализации образовательного потенциала художественного текста в интегративном обучении русскому языку
    В данной статье описаны лингводидактические возможности интегративного обучения русскому языку учащихся в условиях обновления содержания школьного образования Казахстана. Предлагаемый курс интегративного обучения строится на использовании нескольких интегративных опор, в том числе образовательного потенциала учебного (художественного) текста как интегративной категории. Разработанная программа исследования в указанном направлении была реализована с помощью следующих методов: анализа научной литературы; наблюдения за учебным процессом; анализа деятельности педагогов и учащихся школы; констатирующего, обучающего и других экспериментов. В работе представлена специально разработанная экспериментальная программа интегративного обучения русскому языку учащихся старшего звена общеобразовательной школы (10-класс, общественно-гуманитарное направление) на уроках-коммуникациях, реализованная в формате элективного курса «Язык художественного текста»; описываются результаты проведенного исследования, итоги опытно-экспериментальной работы с использованием аналитических, аналитико-синтетических, синтетических упражнений. Авторы приводят примеры конкретных упражнений из разработанной и апробированной экспериментальной программы. Образовательный потенциал художественного текста также обсуждается в контексте формирования личностных и интеллектуальных качеств у студентов, подчеркивая его роль в обучении и воспитании. В заключение выделяются ключевые характеристики текстов, наиболее эффективно воздействующих на процесс обучения и формирования личности.
  • Некоторые метрики заблокированы вашими 
    Тип записи:Публикация,
    Ақын ержан әділбеков поэзиясының нейропоэтикалық және нейроэстетикалық аспектілері
    (2026-09-30)
    Д.Б. Мухамадиев
    ;
    Serikbol K. Syzdykov
    ;
    Аңдатпа.Зерттеу мақалада қазіргі қазақ поэзиясындағы жаңашыл үрдістердің бірі ретінде сөз зергері, ақын Ержан Әділбеков поэзиясы нейропоэтика мен нейроэстетика ұғымдары контекстінде зерделенді. Зерттеудің өзектілігі әдеби мәтінді тек дәстүрлі поэтикалық, құрылымдық немесе стильдік деңгейде ғана емес, оқырман санасында қалыптасатын когнитивтік, эмоциялық және психоэстетикалық қабылдау тетіктерімен сабақтастыра талдауға бағытталуымен айқындалады. Қазіргі гуманитарлық ғылымдардағы антропоөзектік, когнитивтік және пәнаралық парадигмалар көркем мәтін мен адам санасының өзара байланысын тереңірек зерделеуді қажет етеді. Осы тұрғыдан алғанда, поэтикалық туындыны қабылдау үдерісі эстетикалық ықпалмен қатар менталдық және нейрокогнитивтік деңгейлерде жүзеге асатын күрделі құбылыс ретінде тұжырымдалады. Соңғы жылдары әлемдік әдебиеттану, эстетика және нейрогуманитаристика салаларында нейропоэтика мен нейроэстетика бағыттарының қарқынды дамуы көркем туындының адам миына, ойлау жүйесіне, эмоциялық күйіне және эстетикалық қабылдауына ықпалын кешенді тұрғыдан зерттеуге мүмкіндік туғызып отыр. Бұл бағыттар көркем мәтіннің поэтикалық құрылымы мен оқырман санасындағы когнитивтік реакциялар арасындағы өзара байланысты айқындауға жол ашады. Осы ғылыми үдеріс аясында ақын Е.Әділбеков поэзиясы бейнелік ойлау, символдық кодтар, метафоралық құрылымдар және эмоциялық тереңдік арқылы оқырманның ішкі психологиялық кеңістігіне ықпал ететін күрделі көркемдік жүйе ретінде сипатталады. Ақын поэзиясындағы образдар мен семантикалық қабаттар оқырман санасында когнитивтік және эмоциялық реакциялар тудырып, эстетикалық қабылдаудың жаңа деңгейін қалыптастырады. Зерттеудің мақсаты – өлең сөз иесі Е.Әділбеков поэзиясындағы поэтикалық құрылымдардың нейропоэтикалық және нейроэстетикалық аспектілерін анықтау және олардың оқырман санасындағы қабылдану ерекшеліктерін ғылыми тұрғыдан сипаттау. Осы мақсатқа сәйкес мынадай міндеттер белгіленді. Бірінші, нейропоэтика және нейроэстетика ұғымдарының әдебиеттанудағы теориялық-әдіснамалық негіздерін жүйелеу. Екінші, ақын поэзиясындағы образдық жүйе мен көркемдік тәсілдердің психоэстетикалық ықпалын талдау. Үшінші, поэтикалық мәтін мен оқырман санасы арасындағы өзара байланысты айқындау. Зерттеудің ғылыми жаңалығы ақын Е.Әділбеков поэзиясын алғаш рет нейропоэтикалық және нейроэстетикалық тұрғыдан кешенді түрде қарастыруында. Мақалада поэтикалық бейнелердің эстетикалық қызметімен қатар, олардың когнитивтік және эмоциялық әсері, менталдық аспектілері айқындалып, ақын өлеңдерінің оқырман санасына ықпал ету табиғаты ғылыми тұрғыдан пайымдалады. Зерттеу нәтижелері қазақ поэзиясын зерделеуде заманауи пәнаралық әдістерді қолданудың ғылыми-теориялық мәнін айқындайды.
  • Некоторые метрики заблокированы вашими 
    Тип записи:Публикация,
    АССОЦИАТИВТІК СӨЗДІКТЕР: ТІЛ ҮЙРЕТУДЕГІ МАҢЫЗЫ ЖӘНЕ МАТЕРИАЛ ЖИНАУ ПРИНЦИПТЕРІ
    (2026-06-30)
    Almas Uderbayev
    ;
    ;
    Бұл мақалада ассоциативтік сөздіктердің тіл үйрету үдерісіндегі маңызы мен оларды жасау принциптері қарастырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – қазақ тілін екінші тіл ретінде меңгеріп жатқан түркітілдес аудитория үшін ассоциативтік сөздік құрастырудың ғылыми-әдістемелік негізін анықтау. Ассоциативтік сөздіктер – адамның санасындағы сөздер арасындағы мағыналық, эмоционалдық және мәдени байланыстарды сипаттайтын маңызды лексикографиялық құрал. Олар тіл үйренушінің сөздік қорын кеңейтіп, тілдік ассоциациялар арқылы жаңа лексиканы тиімді меңгеруіне ықпал етеді. Зерттеу барысында А1 деңгейіне сәйкес оқулықтар мен оқу құралдарынан 32 стимул сөз іріктеліп алынып, түркітілдес студенттер арасында сауалнама жүргізілді. Сауалнама нәтижелері респонденттердің жас, жыныс, тілдік орта сияқты факторларына байланысты ассоциативтік реакцияларында айырмашылықтар бар екенін көрсетті. Бұл деректер тіл үйренушілердің когнитивтік бейнесін ашуға және тіл үйретудің дараланған әдістемелерін жасауға негіз бола алады. Мақалада сондай-ақ қазақ тілінің лексикалық өрісін кеңінен қамтитын қосымша стимул сөздер ұсынылып, ассоциативтік материал жинаудың мәдени және лингвистикалық қырлары сипатталады. Бұл зерттеу нәтижелері қазақ тілін оқыту әдістемесін жетілдіруде, сондай-ақ когнитивтік лингвистика мен психолингвистикалық зерттеулерде практикалық маңызға ие.