Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті / Казахский национальный женский педагогический университет
Постоянный URI для этого сообществаhttps://cris.qyzpu.kz/handle/123456789/1
Просмотр
17 результаты
Результаты поиска
- Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ЦИФРЛАНДЫРУ ЖАҒДАЙЫНДА ПЕДАГОГТЕРДІҢ КӘСІБИ КҮЙІП-ЖАНУЫНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК-ДЕМОГРАФИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ЦИФРЛЫҚ ПРЕДИКТОРЛАРЫ(2025-05-01); ; ;Ж.Е. КадыржановаБұл мақалада цифрландыру үдерісінің жеделдеуі жағдайында жоғары оқу орындары педагогтерінің кәсіби күйіп-жануының әлеуметтік-демографиялық және цифрлық предикторлары жан-жақты қарастырылды. Зерттеудің мақсаты – оқытушылардың қабылданған стрессімен кәсіби күйіп-жану деңгейіне цифрлық факторлардың (экран уақыты, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану жиілігі мен сипаты, онлайн сабақ жүктемесі) ықпалын айқындау. Эмпирикалық зерттеу барысында 61 педагогтің анкеталық деректері мен психологиялық тест нәтижелері талданды. Статистикалық өңдеу кезінде жыныс, жас және еңбек өтілі сияқты әлеуметтік-демографиялық айнымалылардың, сондай-ақ цифрлық белсенділіктің кәсіби күйіп-жану көрсеткіштерімен байланысы анықталды (p<0.05). Нәтижелер эмоциялық қажудың экран алдындағы ұзақ уақытпен және технологияны шамадан тыс пайдаланумен тікелей байланысты екенін көрсетті. Зерттеу қорытындылары педагогтердің психикалық саулығын сақтау үшін цифрлық ортада жұмыс пен демалыс тепе-теңдігін сақтау, цифрлық гигиенаны қалыптастыру және психологиялық қолдау бағдарламаларын жүйелі енгізудің өзектілігін дәлелдейді. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ҚАЗАҚ ХАЛҚЫ МӘДЕНИЕТІНДЕ САЛ-СЕРІЛЕРДЕН БАСТАУ АЛҒАН ТЕАТР ТАРИХЫ(2025-10-01)Қазақ халқының мәдениетін де музыканың өзінді керекше орын алатынын барлығымыз білеміз. Музыка қазақтардың дүниетанымының ерекше түрі ғана емес, ол өзінің функционалдылығында қаншалықты қасиетті болса, ол сондай-ақ қоғамдық өмірдің белгілі бір реттеушісі бола білді. Қазақстандық қоғамның қалыптасуымен даму процесін түсінуде ұлттық мәдениетті одан әрі дамыту, оның теориялық атап айтудағы тарихи, мәдениеттанулық талдау негіздерін әзірлеу өте маңызды. Кез-келген қоғамның анықтаушы сипаты – бұл қоғамдық қатынастардың жиынтығы ғана емес, сонымен бірге оның рухани мәдениетінің ерекшелігінде. Ал оның негізі өнердің тарихи және эстетикалық категориялары болып табылады. Бұл тұрғыда театр әртүрлі өнер түрлерін синтездейтін мәдениеттің эпицентрі болып табылады, олар әрқайсысы белгілі бір тілде сөйлейді және өзіне тән экспрессивті құралдарға ие болады. Қазақ халқының мәдениетімен өнері ғасырлар бойы қалыптасып, бай мұраға ие болды. Бұл мұраның ішінде сал-серілер дәстүрі ерекше орын алады, себебі олар қазақтың музыкалық театрының дамуынан негіз болды. Тұрақты көшпенділік жағдайында ауызша-поэтикалық және музыкалық дәстүрді ұстаушылардың шығармашылығында қазақ театр өнері қалыптасып, барынша толық көрінді деп санаймыз. Олардың шығармашылығы қазақ театр өнерінің негізгі ерекшеліктерін өзінде шоғырландырған халық өнерінің өзіндік шыңы және қазіргі заманғы театрдың бастауы болды. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ОТБАСЫНДАҒЫ ЗОРЛЫҚ-ЗОМБЫЛЫҚТЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ САЛДАРЫ(Kazakh National Pedagogical University, 2025-12-30); ; ; ; Domestic violence is a socio-psychological problem widespread across different countries, regardless of age, gender, or race. This study examines its causes, types, and impact on society. The research aims to determine the prevalence of domestic violence, analyze its causes, and propose preventive measures. Key areas include identifying socio-economic and psychological aspects, assessing consequences, and developing prevention strategies. The study highlights the need for legislative and social measures to address domestic violence. Protecting children's and women's rights by considering factors affecting their psychological well-being increases its relevance. Research methods included a comparative analysis of foreign and domestic literature and an original survey. The survey, The Emotional State of Spouses and Its Correlation with Domestic Violence, examined self-reflection levels and dependence on violent relationships. Conducted across five regions of Kazakhstan, it involved 2,600 participants. Findings describe the most common forms of domestic violence—physical, psychological, economic, and sexual—and their negative effects on children and women. The study emphasizes the necessity of legislative reforms and protective measures in Kazakhstan. This research provides scientific data to support effective prevention strategies. Its practical significance lies in contributing to social and legislative initiatives aimed at reducing domestic violence. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, THE ROLE OF INNOVATIVE PHYSICAL REHABILITATION TOOLS IN THE RECOVERY OF AMPUTEE VETERANS(2026-01-20) ;Svitlana I. Danylchenko ;Andrii V. Tkachuk; ;I. GolovchenkoІ. К. ChurpiyIntroduction. Given the emerging challenges associated with the ongoing conflict, the implementation of innovative rehabilitation approaches is imperative to preserve military personnel's combat morale and facilitate their successful reintegration into civilian society. Aim. To review and synthesize scientific research on innovative rehabilitation methods for military personnel, including state-of-the-art prosthetic technologies, and assess their impact on physical and psychological recovery. Materials and methods. This study presents a comprehensive analysis and generalization of current scientific literature, guidelines, and expert recommendations related to the justification and implementation of medical and social rehabilitation strategies for military personnel who have undergone limb amputation due to combat-related injuries during the war in Ukraine. Results. The full-scale war in Ukraine, which began in 2022, has served as a powerful catalyst for the development and integration of innovative technologies in medical rehabilitation, particularly in the field of prosthetics. The widespread occurrence of traumatic injuries among military personnel, especially limb amputations, has created an urgent demand for high-tech solutions aimed at restoring lost functionality. In response to these challenges, domestic and international scientific and engineering communities have intensified efforts to develop advanced prosthetic systems based on bioengineering, robotics, neurotechnology, and additive manufacturing achievements. Particular attention has been given to the development of bionic prostheses capable of not only morphologically replicating lost limbs but also restoring their functional capabilities through the use of sensory systems, neural interfaces, and machine learning algorithms. The integration of cutting-edge technologies into prosthetics is regarded as a promising direction in rehabilitation medicine, contributing to improved quality of life and full social reintegration of affected individuals. Conclusions. Innovative approaches to the rehabilitation of military personnel after limb amputation and prosthetics occupy a key position in modern medical practice. The effectiveness of the rehabilitation process is ensured through a comprehensive approach that includes physical therapy, psychological support, social integration measures, and the application of high-tech solutions. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, СИГНАЛДЫҚ ЖҮЙЕЛЕРДІҢ ЖАС ЕРЕКШЕЛІКТЕРІНЕ БАЙЛАНЫСТЫ ӨЗГЕРІСТЕРІ: КОГНИТИВТІК ЖӘНЕ ПСИХОМОТОРЛЫҚ ТАЛДАУ(Kazakh National Pedagogical University, 2026-03-29) ;Сая Бапаева ;Гүлнұр Ысқақ; ;Динара АрганчиеваНургуль БегалиеваThis article examines the age-related characteristics of human signaling systems. The cognitive and psychomotor abilities of participants (metaphorization, figurative perception, symbolization, verbalization, abstraction, reflection, and manual skills) are compared, and statistical analysis is conducted. The research results indicate that the key indicators of signaling systems are not significantly dependent on age. However, verbalization and reflection tend to improve with age, while symbolization and abstraction may decline. For statistical analysis, the Mann-Whitney U-test was used. During the study, the methodology "Diagnosis of the Structure of Signal Systems" proposed by E.F. Zeer, A.M. Pavlova, and N.O. Sadovnikova was applied. These findings contribute to a deeper understanding of cognitive processes and their application in educational and psychological practice. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ӘСКЕРИ ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРДІҢ РЕЗИЛЬЕНТТІЛІК ДЕҢГЕЙЛЕРІ МЕН ЗЕЙІНДІЛІКТЕРІНІҢ ӨЗАРА БАЙЛАНЫСЫН АНЫҚТАУ(Kazakh National Pedagogical University, 2026-03-29) ;Аяужан Шукеева ;Cангилбаев Оспан Сейдуллаевич ;Aygul DanikeevaThis article provides a comprehensive analysis of the development of resilience as a psychological basis for enhancing attentiveness among military personnel. Under the conditions of modern military service, high psycho-emotional load, chronic stress, extreme working environments, and a high level of professional responsibility significantly affect the stability and concentration of attention. In this context, resilience is defined as an important psychological resource that ensures effective attentional control, stable functioning of cognitive processes under stress, and the maintenance of psychological balance. The study theoretically substantiates and empirically confirms the relationship between resilience and attention. The obtained results are recommended for use in improving psychological training systems, psychological support, and preventive programs aimed at increasing the professional effectiveness of military personnel. Based on the research findings, practical recommendations for developing resilience and attentiveness among military personnel were proposed. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Студенттердің іс-әрекетін өзін-өзі реттеуінің факторы ретінде жетістікке жету мотивациясы(2026-07-01) ;А. Ғұмырзақ; ; А.А. КусаиноваМақалада студенттердің оқу іс-әрекетіндегі өзін-өзі реттеу деңгейі зерттелді. Зерттеуде А.В. Моросанованың ССУД-2011 әдістемесі (Оқу іс-әрекетіндегі өзін-өзі реттеу) және В.А. Доскин, Н.А. Лаврентьева, В.Б. Шарая мен М.П. Мирошникова әзірлеген САН әдістемесі (Самочувствие –Активность –Настроение) қолданылды; ССУД-2011 әдістемесі қазақ тіліне бейімделіп, оның сенімділігі Альфа Кронбах коэффициенті арқылы тексерілді.Нәтижелер студенттердің оқу іс-әрекетін жоспарлау, бақылау және өзін-өзі бағалау қабілеттерінде айырмашылықтар бар екенін көрсетті. Спирмен бойынша жүргізілген корреляциялық талдау эмоционалдық күй, белсенділік көрсеткіштері мен студенттердің өзін-өзі реттеу деңгейі ара-сында статистикалық тұрғыдан мәнді оң байланыстар бар екенін анықтады, бұл оқу тапсырма-ларын сәтті орындауда эмоционалдық құрамдастың маңыздылығын растайды. Алынған деректер оқу бағдарламаларын жетілдіруде, студенттердің жеке оқу стратегияларын дамытуда және олардың академиялық жетістігін арттыруда қолданылуы мүмкін. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Психологиялық денсаулықты сақтаудың теориялық-әдіснамалық негіздері: әдебиеттерге шолу(2026-07-01) ;М.Б. Уакасова ;Alena Garber; Мақалада психологиялық денсаулықты сақтаудың теориялық-әдіснамалық негіздері қазіргі психологиялық ғылым контекстінде жүйелі түрде қарастырылады. Зерттеу психология-лық денсаулық ұғымының мазмұндық құрылымын, оның негізгі ғылыми бағыттарын және әртүрлі теориялық мектептердегі интерпретацияларын талдауға бағытталған.Әдебиеттергешолу жасау барысында отандық және шетелдік зерттеушілердің еңбектері салыстырмалы түрде қарастыры-лып, психологиялық денсаулықтың негізгі компоненттері мен оны сақтауға ықпал ететін факторлар (стресс, тұлғалық ресурстар, құндылықтық бағдарлар, әлеуметтік қолдау және психо-логиялық әл-ауқат) жүйеленді. Сонымен қатар, психологиялық денсаулықты түсіндірудегі патогенетикалық және салютогенетикалық тәсілдердің ерекшеліктері айқындалды.Теориялық талдау нәтижесінде психологиялық денсаулықты сақтау адамның бейімделу қабілеті, өзін-өзі реттеу деңгейі және тұлғалық ресурстардың белсенділігімен тығыз байланысты екені көрсетілді. Әсіресе, стресс-менеджмент, психологиялық қорғаныс механизмдері және құндылықтық бағдар-лар психологиялық тұрақтылықты қамтамасыз ететін негізгі факторлар ретінде сипатталды.Мақала психологиялық денсаулықты зерттеудің заманауи ғылыми бағыттарын жүйелеуге мүмкіндік беріп, оның құрылымдық-мазмұндық моделін түсінуге теориялық негіз қалыптасты-рады. Алынған нәтижелер болашақ эмпирикалық зерттеулерді жоспарлауға және психология-лық денсаулықты сақтау бойынша практикалық бағдарламалар әзірлеуге негіз бола алады. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Дене шынықтыру сабағында мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытуда co-teaching әдісінің психологиялық тиімділігі(2026-07-01) ;Adilbek M. Baigaliev; ;Berik Islyamov ;Ernar Erianovich OspankulovЕрлан Казбекович УтегеновБұл мақалада дене шынықтыру сабақтарында бірлескен оқыту (co-teaching) тәсілін қолданудың мүмкіндігі шектеулі балалардың психологиялық дамуына әсері қарастырылады. Қазіргі таңда инклюзивті білім беру ерекше білім беруді қажет ететін балалардың тек білім алуына ғана емес, олардың эмоциялық әл-ауқатын, әлеуметтік бейімделуін және тұлғалық дамуын қолдауға бағытталған маңызды үдеріс ретінде танылады. Осы тұрғыдан алғанда, дене шынықтыру сабақтарында co-teaching тәсілін қолдану оқушылардың психологиялық жайлылығын қамтамасыз етудің тиімді құралы болып табылады.Зерттеужалпы білім беретін мектептің 5–6-сыныптарында оқитын 32 оқушының (N = 32) қатысуымен жүргізілді. Зерттеу барысында әдебиеттерге шолу, жүйелі бақылау, сауалнама және салыстырмалы талдау әдістері қолданылды. Нәтижелер co-teaching тәсілінің оқушылардың сабаққадеген қызығушылығын, өзіне деген сенімділігін және әлеуметтік қарым-қатынас белсенділігін арттырғанын көрсетті. Сауалнама нәтижелері бойынша оқушылардың 76%-ы өздерін сенімді сезінгенін, 69%-ы қиындықтарды жеңе алғанын, ал 87%-ы мұғалім тарапынан жеткілікті қолдау алғанын атап өтті.Қорытындылайкеле, co-teaching тәсілі мүмкіндігі шектеулі балалардың психологиялық әл-ауқатын қолдауға, өзіндік бағалауын арттыруға, ішкі мотивациясын күшейтуге және әлеуметтік-психологиялық бейімделуін жақсартуға тиімді ықпал ететіні анықталды. Зерттеу нәтижелері бұл тәсілдің инклюзивті білім беру жағдайында психологиялық қолдаудың маңызды құралы екенін көрсетеді. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Ата-ана ұстанымдарының әлеуметтік-демографиялық ерекшеліктері(2026-07-01); ; ; ; Зерттеу Қазақстандағы ата-аналардың отбасылық өмірге қатынасын аймақтық, отбасылық жағдай және балалар саны бойыншасалыстырмалы талдауға арналған. Зерттеуге 380 респондент қамтылып, олардың эмоциялық реакциялары, қамқорлық деңгейі, отбасына тәуелділік, ерік-жігерді басу, өзін құрбан ету, ренжітуден қорқу, отбасылық жанжал, ашулан-шақтық, ата-ана беделі және балалардыңдамуына ықпал ету факторлары өлшенді. Н Крускал-Уоллис критерийінің нәтижелері көрсеткендей, ата-ананың тұрғылықты мекені бойынша вербализация, шамадан тыс қамқорлық, отбасына тәуелділік, ерік-жігерді басу, өзін құрбан ету, ренжітуден қорқу, ашуланшақтық,ата-ананың артық беделі, агрессивтілікті басу және балалардың белсенділігін дамыту сияқты көрсеткіштерде статистикалық маңызды айырмашы-лықтар байқалды (p < .05). Сондай-ақ, отбасылық жағдай бойынша жесір және ажырасқан ата-аналарда эмоциялық бақылау, қамқорлық, агрессивтілікті басу және ата-ана беделі жоғарыла-ғаныанықталды, ал үйленбеген/тұрмыс құрмаған, бірақ қарым-қатынастағы респонденттерде бұл көрсеткіштер төмен болды. Отбасындағы балалар санының әсері де маңызды болып, көп балалы отбасыларда кейбірбақылау және өздігінен әрекет ету шектеулері байқалды, әсіресе ананың өз бетінше әрекет етпеуі және қарым-қатынастарды теңестіру аспектілерінде (p < .05). Зерттеу нәтижелері Қазақстандағы отбасылық динамиканы терең түсінуге, ата-ананың тәрбие стратегияларын оңтайландыруға және психологиялық қолдау бағдарламаларын әзірлеуге практикалық ұсыныстар береді.Цитирования (OpenAlex) 1
