Загрузка...
Habaršy. Psihologiâ seriâsy
ISSN
2959-5959
2959-5967
Издатель
Kazakh National Pedagogical University
36 результаты
Показано: 1 - 10 из 36
- Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, БУЛЛИНГКЕ ҰШЫРАҒАН ОҚУШЫЛАРДЫҢ САРАЛАНҒАН ПСИХОӘЛЕУМЕТТІК ЖӘНЕ КОГНИТИВТІ ПРОФИЛЬДЕРІThe aim of this study was to identify and compare the differentiated personality profiles of students involved in bullying situations as victims and aggressors. Bullying is viewed as aggressive behavior characterized by a power imbalance, repetition, and intentional harm, necessitating an analysis beyond a simple aggressor-victim dichotomy. The empirical study involved 71 students from Secondary School No. 66 in Almaty, with a mean age of 15.3 years. The methodology included a theoretical analysis of the literature and empirical methods utilizing the D. Olweus "Bullying" questionnaire and the 14-PF questionnaire. The Olweus diagnostic revealed that 29 students had encountered bullying, with 19 classified as aggressors and 10 as victims. A comparison of the personality profiles of the “Victim” and “Bully” groups, conducted using the Mann-Whitney U-test, successfully identified five statistically significant differences. The Victim profile is characterized by heightened vulnerability in the emotional and regulatory spheres, showing significantly higher sensitivity (I+) and excitability/anxiety (D+), along with low self-control (Q3-) and circumspection (F-). Conversely, the Bully profile demonstrates a combination of external impulsiveness and internal tension. They are significantly more heedless (F+) and practical/realistic (I-). Additionally, they exhibit a high level of self-control (Q3+) and an elevated score on the Neurasthenia/Hamlet Factor (J+), indicating internal discomfort that is likely compensated for by aggressive behavior. Conclusion: Although definitive conclusions on statistical significance are limited by the small sample size, the findings clearly differentiate the personality profiles of bullying participants. Aggressors are impulsive individuals with high internal tension who employ regulated aggression. Victims are sensitive, anxious, and weakly self-controlled individuals. The results affirm the need for targeted, stratified interventions that account for the specific psychological mechanisms underlying each role. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, кәсіби бағдар беру Жоғары сынып оқушыларына оn-line автоматтандырылған жүйе арқылы мамандығын анықтаудың маңыздылығыThe article describes the personal qualities and cognitive processes of high school students and determines their future profession. Taking into account the abilities and level of knowledge of students, career guidance work is carried out using pedagogical and psychological methods and techniques. Vocational guidance is an activity aimed at preparing adolescents for the choice of profession, taking into account their individual inclinations, interests, professional hobbies and society’s requests for personnel of various levels and qualifications. The essence of professional orientation as a social problem is the professional desire of adolescents to overcome contradictions, the demand of society in personnel. In solving this contradiction, a key role is played by the actions and activities of the teaching staff, teachers, psychologists responsible for labor and vocational training of students. On its basis, the level of theoretical development, the principles of professional orientation and methodological problems are formed. Thus, adolescents should be open in choosing a profession, more consciously understand what is necessary in their future life, use all the opportunities for a conscious and correct choice of a future profession. As a research method, diagnostic testing through an automated on-line system, psychological counseling based on the results of diagnostics, and the organization of psychological training work "personal growth" are provided. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ҚАЗІРГІ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ СУИЦИД СТАТИСТИКАСЫНЫҢ ДҰРЫСТЫҒЫН ТАЛДАУThis article examines some problematic aspects of the official statistics of the number of suicides in Kazakhstan, through an appeal to the analysis of the reliability of suicide statistics. By searching the relevant literature in all available databases, the selection criteria, statistical data on suicides are considered. The data from the available databases of official statistics of suicide attempts and facts are given. The problem of reliability of statistical data is posed, which can lead to premature conclusions about a decrease in data on suicide mortality (and vice versa), namely, incorrect classification of causes of death, and a significant increase in unintentional deaths from 2019 to 2021 against the background of the COVID-19 pandemic. Since there are few studies, and about half of them ended up underestimating suicide data, it is concluded that the reliability of suicide statistics is questionable and requires additional research. The question is raised about the development of a national standard - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ӘСКЕРИ ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРДІҢ РЕЗИЛЬЕНТТІЛІК ДЕҢГЕЙЛЕРІ МЕН ЗЕЙІНДІЛІКТЕРІНІҢ ӨЗАРА БАЙЛАНЫСЫН АНЫҚТАУ(Kazakh National Pedagogical University, 2026-03-29) - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, АРНАЙЫ ПЕДАГОГТЕРДІҢ КҮЙЗЕЛІСКЕ ТӨЗІМДІЛІГІ МӘСЕЛЕСІАрнайы педагогтер өздерінің кәсіби қызметінде күйзеліске ұшырайды. Бұл факт олардың күйзеліске төзімділігіне әсер ететін факторлардың спектрін зерттеудің қажеттілігі мен маңыздылығын анықтайды. Дереккөздерді теориялық талдау арнайы педагогтердің күйзеліске төзімділігінің ерекшеліктерін, құрылымдық компоненттерінжәне психологиялық ресурстарын анықтауға мүмкіндік берді. Арнайы педагогтердегі күйзеліске төзімділік жұмыс қабілеттілігінің бұзылуының алдын алуға бағытталған психика ресурстарын белсендіруде көрінетін сапа ретінде қарастырылады.Зерттеу арнайы педагогтерде күйзелістік жағдайлардағы мінез-құлық ерекшеліктерін, олардың бейімделуін және күйзелістің ауырлығын анықтайтын психодиагностикалық әдістердіқолдана отырып жүргізілді. Нәтижелер респонденттерде күйзеліске төзімділіктің басым деңгейлерін анықтады. Зерттеуге қатысушылар күйзелістік жағдайда шамадан тыс жұмыс істеудің жоғары дәрежесін көрсетті, өзін-өзі бақылаудан және мінез-құлқын бақылаудан айырылды. Респонденттердің басқа тобында күйзелістік жағдайда әрдайым адекватты мінез-құлық байқалмады; тіпті кішігірім кәсіби оқиғалар олардың эмоционалды тепе-теңдігін бұзуы мүмкін екендігі анықталды. Зерттеуге қатысушылар арасында күйзеліске төзімділіктің жоғары деңгейін көрсеткендер де болды. Зерттеу нәтижелері, жалпы алғанда, оның қатысушыларының көпшілігі өздерінің кәсіби қызметімен байланысты күйзеліске төзімділіктің жеткіліксіздігімен сипатталады, бұл олардың кәсіби қызметтегікүйзелістік жағдайларды сәтті жеңу дағдыларын дамыту қажеттілігін көрсетеді.Бұл мақала Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің BR 18574162 «Арнайы мұғалімдерді инклюзивті-бағдарлы оқыту» тақырыбы бойынша бағдарламалық-мақсатты қаржыландыру аясында дайындалған. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, МЕКТЕП-ГИМНАЗИЯСЫНЫҢ ОҚУШЫЛАРЫН ҚАШЫҚТЫҚТАН ОҚЫТУ ЖАҒДАЙЫНДА ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ СҮЙЕМЕЛДЕУThe article highlights the psychological aspects of distance learning. Given the identified sources of educational activity and the degree of their influence on the quality of online learning. We considered the ways of activating motivation to learn and recommendations for improving cognitive empathy using an online component for high school students. We provided an analysis of the structure of the organizations independent work of students through the approbation of a set of methods and strategies. As a condition, the content of teaching aids, the features of electronic support, the availability of educational materials are considered. The expediency of using methods of forming a favorable psychological atmosphere in the classroom, which increase motivation for learning and activate thought processes, is substantiated. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Психологиялық қауіпсіздік және эмпатия: «Зар заман» поэзиясын оқытуда ЖИ – медиациясының рөліThis study examines the effects of artificial intelligence (AI) mediation on students’ psychological safety, empathic engagement, and understanding of historical and literary texts in the context of teaching Zar Zaman poetry. The theoretical framework integrates the multidimensional model of empathy, the concepts of psychological safety and self-efficacy, and the sociocultural approach to development. The study involved 60 eighth-grade students from two schools in Almaty, Kazakhstan. Using a quasi-experimental design, the participants were assigned to a control group (n=30) and an experimental group (n=30). During the four-week intervention, the control group studied Zar Zaman poetry using traditional instructional methods, whereas the experimental group received traditional instruction supplemented by individual dialogues with generative AI and culturally and historically contextualized prompt engineering. Psychological changes were assessed using the Perspective-Taking and Fantasy subscales of an adapted version of Davis’s Interpersonal Reactivity Index (IRI), a scale measuring anxiety during interaction with AI, and semi-structured interviews. The results indicated a 23% increase in perspective-taking and a 21% increase in fantasy identification in the experimental group, compared with increases of 6% and 5%, respectively, in the control group. Anxiety associated with AI interaction decreased by 42% in the experimental group. Rubric-based assessment of text-analysis skills showed a 21% improvement in the experimental group compared with 6% in the control group. Qualitative analysis revealed tendencies toward greater freedom in expressing personal opinions and emotional reactions during AI-mediated dialogue, increased engagement with the perspective of historical subjects, and stronger connections between the literary text and students’ personal experiences. The findings suggest that AI mediation may provide an additional reflective space that can reduce evaluation-related anxiety and support empathic engagement with historically and culturally situated literary texts. However, given the limited sample size and the characteristics of the psychodiagnostic instruments employed, causal interpretations should be made with caution, and the identified relationships require further examination in larger samples. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ДИСЛАЛИЯСЫ БАР МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРМЕН ЖЕКЕ ЛОГОПЕДИЯЛЫҚ САБАҚТАРДА ИНТЕРАКТИВТІ ОЙЫНДАРДЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ШАРТТАРЫAnnotation The relevance of the presented article is justified by an in-depth study of the use of interactive games in individual speech therapy work with children with dyslalia of preschool age. Interactive games as part of innovative technologies are becoming increasingly relevant and widely used every day. Therefore, specialists of special pedagogy and psychology comprehensively adjust the effectiveness of this type of games and offer their various options. The use of interactive games in individual correctional work with children with dyslalia is one of the effective and efficient methods. The first reason is the correspondence of children to the playing age according to the sensitive period. As a result of the research work carried out on this problem, it was concluded that the use of interactive games increases the interest of children in correcting violations of sound reproduction and increases the effectiveness of the results. However, in order to have these results, the need for a comprehensive study of the pedagogical conditions for the use of intraactive games has been revealed. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, КОРРЕКЦИОННАЯ СУЩНОСТЬ ОКАЗАНИЯ ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ ПОМОЩИ ДЕТЯМ С ЗАИКАНИЕМҒылыми мақалада тұтықпа балаларға педагогикалық және психологиялық көмек көрсетудің шарттары, логопедиялық, психологиялық түзету жұмыстарының мәселелері қамтылған. Тұтықпа балалардың сөйлеу тіл ерекшеліктерін ескере отырып, мамандардың жан-жақты қолдауы ғылыми тұрғыда негізделген. Психологиялық көмек көрсетудің коррекциялық мәні жан-жақты талқыланып, шетелдік және ресейлік психологтардың тұтықпа балалардың сөйлеу тіл ерекшеліктерінің тұлғалық дамуына тікелей әсері мысал ретінде берілген. Тұтықпаны кешенді түзетудің бағыттарын талдай келе, сөйлеу тіл бұзылысын жоюда қолданылатын заманауи кешенді әдістердің толық нәтижеге қол жеткізу жағдайлары теориялық және практикалық тұрғыдан талданды. Түйін сөздер: тұтықпа, психологиялық көмек, кешенді әдістер, патологиялық бұзылыс, логопедиялық ықпал ету, тахилалия В научной статье раскрыть условия оказания педагогической и психологической помощи заикающимся детям, вопросы логопедической, психологической коррекционной работы. Научно обоснована всесторонняя поддержка специалистов с учетом речевых особенностей заикающихся детей. Подробно обсуждается коррекционная сущность оказания психологической помощи и дается пример прямого влияния зарубежных и российских психологов на личностное развитие речевых особенностей заикающихся детей. Анализируя направления комплексной коррекции заикания, были проанализированы с теоретической и практической точек зрения случаи достижения полного результата современными комплексными методами, применяемыми при устранении речевого расстройства. Ключевые слова: заикание, психологическая помощь, комплексные методы, патологическое расстройство, логопедическое воздействие, тахилалия. The scientific article reveals the conditions for providing pedagogical and psychological assistance to stuttering children, issues of speech therapy, psychological correctional work. Comprehensive support of specialists is scientifically justified, taking into account the speech characteristics of stuttering children. The correctional essence of psychological assistance is discussed in detail and an example of the direct influence of foreign and Russian psychologists on the personal development of speech characteristics of stuttering children is given. Analyzing the directions of complex correction of stuttering, cases of achieving a complete result by modern complex methods used in the elimination of speech disorder were analyzed from a theoretical and practical point of view. Keywords: stuttering, psychological help, complex methods, pathological disorder, speech therapy, tachylalia. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ФОРМИРОВАНИЯ ПРАВОВОГО СОЗНАНИЯ У ДЕВИАНТНЫХ ПОДРОСТКОВ(Kazakh National Pedagogical University, 2025-06-01);