Keruen

ISSN

2078-8134

2790-7066

Ключевые слова

Linguistics and Cultu...

Folklore, Mythology, ...

Cultural and Sociopol...

Turkish Literature an...

Literary Analysis and...

Публикации в журнале

Показано: 1 - 10 из 14

Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
ОРАЗБЕК СӘРСЕНБАЕВ ПРОЗАСЫНЫҢ КӨРКЕМДІК ӘЛЕМІ
(2024-09-25)
Қ. Т. Жанұзақова
;
М. Қ. Ахетов
;
Ж. А. Байбатшаева
Мақалада қарымды қаламгер Оразбек Сәрсенбаевтың кеңес заманындағы қоғамның тыныс-тіршілігін нанымды суреттеген «Шеңбер» романы мен әңгімелерінің көркемдік әлемі қарастырылған. Романның көркемдік ерекшеліктеріне баса назар аударылып, шынайы өмір шындығы көркемдік шындықпен сабақтастықта сипатталғаны нақты деректермен берілген. Жазушы туындыларына арқау болған кейіпкерлердің барлығы күнделікті өмірде өзіміз көріп жүрген таныс адамдар мен замандастар, ауыл адамдарының боямасыз болмысы мен қарапайым тіршілігі екендігі зерделенеді. Әдебиет майталманының өз шығармаларында кейіпкерлердің ішкі әлеміне шынайы және нақты детальдар арқылы енуге мүмкіндік беретін бірқатар психологиялық әдістерді қолданғаны зерделенеді. Жазушы туындыларының реалистік сипатта жазылып, адам мен қоғам, адам мен адам арасындағы күрдлеі қарым-қатынастарды психологиялық ситуациялар арқылы бейнелеп, қазіргі қоғамда көтеретін әлеуметтік жүгі туралы қорытындылар жасалады. «Шеңбер» романында қарапайым шаруа адамдарының мінез-құлқы, өмірлік жағдайлардағы іс-әрекеттері мен сезім құбылыстары, тіршілік жайы қағаз бетіне боямасыз түсірілгені шынайы өмірдің көрінісін беретін мықты көркемдік қуатқа ие екені пайымдалады. Романдағы кейіпкерлердің сырт көзге тынық, бірақ үнемі терең моральдық күйзеліс, өз-өзімен ар-ожданы алдында тайталас жағдайында жүретінін суреттеу арқылы сөз саңлағының оқырманға әсер ету шеберлігіне назар аударған.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
TIKTOK ӘЛЕУМЕТТІК ЖЕЛІСІНІҢ ХОРЕОГРАФИЯ ӨНЕРІНІҢ ДАМУЫНА ӘСЕРІ
(2025-03-25)
С.Ә. Бәкірова
;
А. Е. Кусанова
;
Р.Б. Сабдалиева
Жаһандану процесінде ұлттық құндылықтарымызды, тарихымызды, тілімізді, өнерімізді сақтай отырып, жаңа дәуірге бейімделу қоғамдағы өзекті мәселелердің бірі. Заманауй ортада адами қасиеттерді қалыптастыруға, білім алуға, бос уақытты тиімді ұйымдастыруға және т.б. факторларға әлеуметтік желілердің, платформалардың әсері артып келеді. Өнер - әлемді көркем бейнелерде бейнелейтін және адамға эмоционалды әсер ететін рухани мәдениеттің бір түрі. Өнер адамның ойлау жүйесі мен сезімдерін қалыптастыра отырып, оның дамуына жан-жақты әсер етеді. Қазіргі таңда өнердің атқаратын функциялары қайта қарастырылып, қоғамдық сананы әлеуметтік желілермен қатар қалыптастыруда. Хореография өнерінің танымдық мүмкіндіктері шексіз және адамның рухани өмірінің басқа салаларымен алмастырылмайды. TikTok әлеуметтік желісі адаманың өміріне еніп, қоғамның барлық салаларымен бірге дамып келеді. Сондықтанда, жан-жақты пәнаралық зерттеулерді талап етеді. Зерттеу барысы үш кезеңде жүргізілді. Шет елдік және отандық ғалымдардың ғылыми еңбектерін талдау, хореография өнері саласының мамандарымен сауалнама жүргізу, платформаны белсенді қолданатын хореографтармен сұхбат жүргізу. Зерттеу нәтижесінде TikTok платформасының хореограф мамандардың кәсіби қызметінің бір саласына айналғандығын көреміз. Сонымен қатар, хореография өнеріне тигізетін тиімді және тиімсіз тұстары анықталып, би өнерін әрі қарай дамыту үшін қолдануға ұсыныстар жасалды.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
ЭМОТИВЫ И ИХ РОЛЬ В ПРОИЗВЕДЕНИЯХ О. АРУКЕНОВОЙ (НА ПРИМЕРЕ АНАЛИЗА УЛЫБКИ, РАДОСТИ, СМЕХА)
(2023-12-20)
Annel' Tleumagambetovna Baktybaeva
;
Орынханова Гибадат Аманжоловна
;
Г.Ж. Жалелова
Статья посвящена одной из малоизученных тем современной филологии Казахстана– анализу функционально-семантического поля эмотивности, который представлен такими понятиямикак «улыбка», «смех», «радость» в современной прозе прозаика, литературоведа, переводчикаОрал Арукеновой. Область чувств и эмоций представляет собой особую область, которая способнаотразить не только настроение и внутренний мир героев и автора, но и духовную культуру и духовныеценности народа. Новизна исследования, с одной стороны, заключается в материале исследования,так как это проза Казахстана конца ХХ – начала ХХI веков, с другой – в комплексном подходе,который предполагает определение характерных и реактивных качеств эмотивных единиц в текстехудожественного произведения. Классификационный и сравнительно-сопоставительный методыпозволили выявить различные способы передачи чувств и эмоций. Метод лингвистического описанияопределил синонимический ряд лексического значения улыбки, смеха, радости в передаче удовольствия,настроения, эмотивно-оценочных смыслов в мыслях и поступках героев. В ходе анализа повести«Паломники» и «Правила нефтянки» подтверждается, что для выражения эмотивности автор применяетслова-конкретизаторы (например, «широко улыбнулся»), паракинему, квалификатор коммуникации.Описание хохота как квалификатора коммуникации помогает вступить в коммуникативный актизолированно от речи и передает эмоциональное состояние субъекта. Данный симптоматический жест-эмблема позволяет выйти переживаемым чувствам наружу, представляя собой мимический сигнал,который показывает чувства, испытываемые в данный момент героем произведения.
Цитирования (OpenCitations) 1
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
ОБРАЗ ЕНЕ В КИНОПОВЕСТИ Е.ТУРСУНОВА «КЕЛІН»
(2023-06-20)
Р.Б. Сабдалиева
;
Орынханова Гибадат Аманжоловна
Статья посвящена анализу образа Ене в киноповести Ермека Турсунова «Келін». Цель исследования – выявление особенностей создания образа персонажа в современной казахской киноповести. Основной идеей исследования стала гипотеза, согласно которой Е. Турсунов в своей киноповести использует комплекс авторских художественных приемов, включающих семиотику рамочных элементов, авторские номинации, ведущие мотивы, а также введение мифопоэтических мотивов, заимствованных из тюркской, славянской и мировой мифологии, что позволяет ему создать образ на грани реальности и фантастики, отвечающий задачам выбранного жанра. Теоретическая значимость проведенного исследования заключается в осуществленном анализе женского образа киноповести, определении авторских особенностей воплощения художественного образа. Практическая значимость работы заключается в использовании результатов исследования при освещении современного казахстанского литературного процесса. Для подтверждения выдвинутой гипотезы был осуществлен литературоведческий анализ текста киноповести Е. Турсунова «Келін», а именно: составляющих образа персонажа, включающий портрет, номинации, мотивы, мифопоэтические элементы. Основным результатом исследования стало определение авторских приемов создания образа персонажа в художественном тексте в рамках жанра киноповести. Этот результат определяет ценность проведенного исследования. Избранная авторами статьи методика анализа позволяет связать уровень художественного образа и жанра и может быть применена при анализе других произведений подобного жанра. Исследование современной казахстанской литературы в заданном ключе еще не проводилось, что обусловило актуальность, научную новизну и значимость работы.
Цитирования (OpenAlex) 1Цитирования (OpenCitations) 1
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
The main directions of development of a network of specialized libraries for blind and visually impaired readers
(2021-12-15)
Shynar Ussenbayeva
;
Butabayeva Laura Askarovna
;
G.I. Nurzhanova
The article discusses theoretical problems, concepts of the formation of information culture of a special library, information about information retrieval systems. The whole world recognizes the fundamental role of new information technologies in social development. The information society, informatization, information education and other similar features are considered in a broad socio-cultural context. In these conditions, the problem of forming the information culture of a visually impaired person acquires special importance. It shows the development of the information culture of a visually impaired user as a consumer of information, the possibilities of a special library in the formation of the necessary information culture in interaction with the general information world. The article provides for the study of the information culture of a blind user by analyzing his information needs and requests and, based on the results, determining the main directions of their satisfaction. The analysis of the book fund of libraries for the blind and visually impaired, library services for readers, the activities of the Department of Typhlology, a network of specialized libraries in the Republic. The issues of information work of special libraries on the formation of information culture of readers and informatization of society, as well as the creation of an inclusive environment in the library are identified. The Special Library is the main source of free access to information and library information for the blind and visually impaired, as well as to meet the demand for books. The purpose of the library is to orient people with disabilities to modern education, search for the necessary information and use them in practical activities and the application of their abilities in socio-cultural life. The library as a cultural institution presents its inclusive experience based on the idea of perceiving the individuality of each participant in the inclusive process, and their knowledge and leisure are organized taking into account the special needs of each person.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
ETHNOCULTURAL VALUES IN CONTEMPORARY KAZAKH POETRY: (based on the work by poet A. Shegebay)
(2024-03-25)
L.А. Amankulova
;
A.K. Kospagarova
;
G.Ö. Eker
This article delves into an examination of the ethnocultural values prevalent among Kazakh people, drawing insights from the corpus of modern Kazakh poetry. Specifically, the works of the esteemed poet A. Shegebay are scrutinized within the context of ethnocultural values. The significance of investigating national values and ethnocultural worldviews through the lens of poetry is paramount. The phenomenon of globalization and the political transformations witnessed in modern Kazakh history have left an indelible mark on the nation's culture, spirituality, and, notably, its poetry. Embedded within the fabric of Kazakh society are enduring moral precepts, transmitted across generations, which constitute the bedrock of national values. The language, mindset, customs, literature, and artistic expressions of v collectively represent a reservoir of spiritual wealth that has been meticulously preserved through the ages. It is through these spiritual moorings that the national and cultural identity of the Kazakh populace finds its enduring anchor. Against this backdrop, this article undertakes a meticulous analysis of select poems by A. Shegebay, namely "Besik," "Kara Shanyrak," "Kokpar," and "Taba Nan," from the vantage point of ethnocultural values. It is recognized that the essence of any people and their worldview are inexorably shaped by national and cultural constructs, finding eloquent expression in poetry as the quintessential vehicle for the collective consciousness of a people. Through empirical investigation, this study identifies and delineates the national-cultural concepts embedded within contemporary Kazakh poetry. Moreover, it discerns that the character of the ethnocultural worldview articulated in Kazakh poetry is a product of historical, social, and individual factors. The ideological and thematic contours of Kazakh poetry in the age of globalization are thus discerned to be intricately entwined with ethnocultural values and the collective identity of the nation.
Цитирования (OpenCitations) 1
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
TELZHAN SHONANULY AND THE PROBLEM OF NATIONALITY
(2023-09-20)
N.S. Baltabayeva
The article considers the life and exemplary biography of universal scientist Telzhan Shonanuly,born in 1894. The contribution of the person, who cares for the people, to Kazakh literature and Kazakh spiritualitywill be mentioned. The scientist’s friendship and relationship with the Alash representatives is revealedand explained. The works of Telzhan Shonanuly are considered in the development and formation of Kazakhscience in the 20s-30s of the 20th century, and the role of his works in society is defined. The developmentof historical thought at the beginning of the 20th century is formulated comprehensively on the basis of thegrowing environment and scientific work of the Alash’s representative. The activity of Telzhan Shonanuly isdiscussed as an educational and historical-ethnographic writer, literary man, and translator, which shows him asa universal scientist. We will consider his services to the people for each year and his moral qualities. TelzhanShonanuly is a great scientist, a Kazakh individual. According to the information found today, his contributionto cultural heritage has been significant for more than ten years. He was different from other scientists and educatorsin that he not only developed the literacy of schoolchildren, but also wrote textbooks for adults. In fact,it is difficult to find the difference between the whole being of the scientist and a science. At the same time, inthe article, we see that Telzhan Shonanuly became a victim of persecution.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
ЖАҢЫЛТПАШТАРДАҒЫ КӨНЕРГЕН СӨЗДЕРДІҢ ЭТНОПОЭТИКАЛЫҚ МӘНІ ЖӨНІНДЕ
(2024-03-25)
Т. Дәуітұлы
;
К.С. Матыжанов
;
Б. Жылқыбекұлы
Мақалада жаңылтпаштар табиғатында жиі кездесетін көнерген сөздердің (архизмдер) мәтінінің ұлттық ерекшеліктерін көрсететін этонпоэтикалық маңызы қарастырылады. Бір қарағанда жаңылтпаштардағы мұндай этнолингвистикалық мазмұнға бай сөздер ұйқас үшін алынған сияқты көрінгенмен, шын мәнінде олар мәтіннің этнопоэтикалық мәнін айқындауға ерекше қызмет етеді. Жаңылтпаштарда көшпелі өмірдің мәдени-әлеуметтік, қарым-қатынас құралы ретінде қолданылатын сөздердің, бұл күнде көп бөлімі қолданыстан түсіп архизм сөздерге айнала бастады. Бүгінгі жаһандану заманында халықтың әдет-ғұрпы, салт-дәстүрі, діні, қолөнерінің күнделіктегі өмірдегі қолданыстан ығысуына байланысты, оларға қатысты ұғым-түсініктер де қазіргі лексикада сирек айтылатын болды. Міне осындай ұлттық тілдің тарихи ерекшеліктерін білдіретін сөздер жаңылтпаштар құрамында жиі кездеседі. Мұндай сөздер балаларға тілдің нәрін түсіндіріп, ұлттық ділді қалыптастыруға қызмет етеді. Демек жаңылтпаш фольклорлық жанр ретінде, ең алдымен, ұлттың дәстүрлі дүниетанымынан, тарихи ерекшеліктерінен тамыр тартқан этнолингвистикалық сөздік қорымен суарылған шығармашылық болып табылады. Сол антропологиялық мифология дәуірінен кейін мал шаруашылығын толық игеріп, нақты өмірлік түсініктер қалыптасқан кезеңде, өмірге келген фольклорлық жаңылтпаштардағы: «қалаш, сыпыра, ұшқат, бақан, желмая, серке, торта, мосы, бурыл, қулық, торы, боқжама, құрық, баспақ» сияқты сөздердің ерекшеліктері, әлеуметтік мәні, көркемдік айшықтары, бір-бірімен ара қатынасы, мазмұны нақты мысалдармен дәйектеледі. Сондай-ақ, жаңылтпаштар мазмұнындағы сөздердің тарихи тамырластығы, архетиптік негізі мен тек-тамырының бірлігі анықталады.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
FORMING SOCIOCULAR AND COMMUNICATIVE COMPETENCY IN WORKING WITH FICTIONAL TEXT IN METACULTURAL READING TRAINING (on the example of translations of V. HUGO's "les Misérables" into russian and kazakh languages)
(2025-06-25)
Marzhan Token
;
Baglan Bazylova
;
Светлана Давидовна Погорелова
The ability to analyze literary texts through the integration of linguistic, cultural, and communicative knowledge is a vital aspect of modern literature teaching methodology. This article explores effective methods and techniques for teaching metacultural reading - the skill of identifying, understanding, and interpreting culturally significant elements within a literary work - using the example of Victor Hugo’s Les Misérables in its Russian «Отверженные» and Kazakh «Аласталғандар» translations. This topic is especially relevant in the context of pedagogical universities, where future teachers of Russian language and literature are expected not only to conduct textual analysis independently but also to guide their students in developing similar interpretive abilities. Therefore, enhancing the teaching of reading and literary analysis is essential for cultivating students’ intercultural competence within the framework of the “Russian Language and Literature” academic program. The article puts forward the hypothesis that the Russian and Kazakh versions of «Les Misérables» may act as metacultural codes, representing points of intersection between different cultural systems. It outlines methodological strategies for the analysis of culturally meaningful lexicon, presents approaches to ideological and artistic interpretation of excerpts rich in cultural content, and provides specific examples of cultural analysis employing sociological and linguo-cultural frameworks. In addition, the article identifies the teacher’s role in facilitating discussion and supporting students’ argumentative speech during the interpretation of selected passages. The study contributes to comparative literary research and offers theoretical insights relevant to philology, linguoculturology, and the broader field of language culture. Its practical significance is evident in the development of elective courses and methodological guidelines in the fields of world literature, literature pedagogy, and comparative linguistics. The proposed techniques aim to strengthen students’ analytical skills and foster meaningful intercultural dialogue through the study of literature.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
PARADIGMS OF LINGUOCULTURES IN THE TRANSLATION INTERPRETATION OF A LITERARY TEXT
(2024-06-25)
A.K. Tusupova
;
A.S. Smagulova
;
Akshay Zhalalova
The article is devoted to the study of the actual task of national translation studies, linguistic culture - the problems of translation of poetic texts. Attention is drawn to the theory and history of the translation interpretation of Abai's works. The experience of the translator M. Simashko and the bilingual translator M. Adibaev in preserving the features of the style, the creative position of the poet was studied. The quality of the translation is given a scientific assessment. In Abai's translations into Russian, a deep thought of a realistic national-colorful picture or Turkism’s was found. The structural similarity with the Kazakh language is revealed. It is impossible not to agree with the judgments of the scientist R.K. Kaishibayeva speaks about the inseparable connection of the art of the word with elements of the native language, that a literary work is inextricably linked with its linguistic environment, and it cannot be moved to another. Only the translator's talent can revive a work in another language. Abai sought to convey his vision of philosophy, history, his view of the development of the world; he tried to bring humanity to mutual understanding and contact, to an understanding of national differences as a phenomenon that not only contradicts this interaction, but, on the contrary, enriches everyone with spiritual power and wisdom. The study is based on scientific concepts of analyzing the artistic text and artistic national world, as well as study of paradigms of the meaning of education and artistic and psychological interpretation of the image of the well in the story “Well” by A. Kekilbaev and in the novel by Kh. Murakami’s novel “The Winding Bied Chronicles”. The sources to which the authors turn are the basis for the development of the author's vision of the world and distant historical times.

Keruen

Фильтры

Настройки

Сортировать по

результатов на странице