Загрузка...
Bulletin of Zhetysu University named after I Zhansugurov
ISSN
1813-1123
3135-212X
Издатель
Zhetysu University
2 результаты
Показано: 1 - 2 из 2
- Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, THE MENTAL FRAMEWORK FOR INSTRUCTING KAZAKH WORD FORMATION IN UNIVERSITIESThe article seeks to analyse the linguistic and cognitive aspects of the Kazakh language that should be mastered by learners. The article presents a cognitive model of teaching linguistic aspects (in particular, word formation) of the Kazakh language on the framework of certain principles, modern approaches and theories of teaching. In order to determine the initial readiness for teaching the Kazakh language in higher education on the basis of the developed cognitive model, observation and questionnaires were applied. In the ongoing research we came to the comprehension that the university educational process has a considerable resource for the forming of the preparedness for teaching Kazakh linguistics in higher education. The special function of the general literary language in teaching the cognitive model of word-formation categories in higher education institutions, reflected in the research materials, is to demonstrate the cognitive nature of scientific language, the second function is to clarify the definitions and content of some ethnographic concepts, the third function is to demonstrate the emergence of new words and their definitions. The process of word formation takes into account the direct continuity of the meaning of a word with the content of science; in turn, the content of science, which gives origin to its form, is considered from the perspective of the dependence of the content of science on itself. By means of this, the research paper has demonstrated that the primary requirement for word formation is the efficiency of teaching areas of language development to new cognitive models derived from science and technology. Мақалада қазақ тілінде білім алушылардың меңгеруі тиіс лингвистикалық және когнитивтік білім аспектілерін талдауға талпыныс жасалды. Мақалада қазақ тілінің лингвистикалық аспектілерін (әсіресе сөзжасамды) оқытудың когнитивтік моделі нақты қағидаттар, заманауи тәсілдер мен оқыту теорияларының негізінде көрсетіледі. Игерілген когнитивтік моделдің негізінде жоғары оқу орындарында қазақ тілі лингвисикасын оқытуға деген бастапқы дайындықты анықтау мақсатында бақылау мен сұрақ-жауап әдістері қолданылады. Зерттеу барысында жоғары оқу орнының педагогикалық үдерісіндегі қазақ тілі лингвистикасын оқытуға дайындықты қалыптастырудағы әлеуетінің зор екендігі талданады. Зерттеу материалындағы сөзжасамдық категориялардың танымдық моделін жоғары оқу орындарында оқыту арқылы жалпы әдеби тілдің ерекше қызметі ғылыми тілдің когнитивтік табиғатын көрсету болса, екіншісі белгілі бір этнографиялық ұғым-түсініктердің атауы мен мазмұнын түсіндіруге бағытталса, үшіншіден сөзжасамдық процесс жаңа аталымдардың пайда болуы мен олардың дефинициясын көрсетуге негізделеді. Сөзжасамдық үдеріс кезіндегі сөздердің мазмұны ғылым мазмұнымен тікелей сабақтастығы қарастырылып, ғылым мазмұны оның формасын тудыра отырып оны өзіне тәуелділігі қарастырылады. Осы арқылы зерттеу жұмысында сөзжасамның негізгі шарты тілдің даму салаларын ғылым мен технологиядан туындайтын жаңа когнитивтік модел мәселелерін оқытудың тиімділігі көрсетіледі. В статье предпринята попытка проанализировать лингвистические и когнитивные аспекты казахского языка, которые должны быть усвоены обучающимися. В статье представлена когнитивная модель обучения лингвистическим аспектам (в частности словообразованию) казахского языка на основе конкретных принципов, современных подходов и теорий обучения. С целью определения исходной готовности к преподаванию лингвистики казахского языка в высших учебных заведениях на основе разработанной когнитивной модели использовались методы наблюдения и анкетирование. В процессе исследования мы пришли к пониманию, что педагогический процесс в ВУЗе имеет огромный потенциал для формирования готовности преподавать лингвистику казахского языка в ВУЗ-ax. Особая функция общего литературного языка при обучении в ВУЗ-ax познавательной модели словообразовательных категорий отраженных в материале исследования заключается в демонстрации когнитивной природы научного языка, вторая функция – в объяснении наименований и содержания определенных этнографических понятий, третья функция – в демонстрации появления новых наименований и их дефиниции. Рассмотрена прямая преемственность содержания слов во время словообразовательного процесса с содержанием науки, в свою очередь содержание науки порождающая его форму рассматривается с точки зрения зависимости содержания науки от ee самой. Посредством этого в исследовательской работе показано, что основным условием словообразования является эффективность обучения областей развития языка новым когнитивным моделям, вытекающим из науки и технологий. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ҚАЗАҚ ӘЙЕЛДЕРІНІҢ БІЛІМ ЖОЛЫ: АҒАРТУШЫЛЫҚТАН ҚАЗІРГІ ГЕНДЕРЛІК САЯСАТҚА ДЕЙІНМақалада Қазақстанда білім беру жүйесінің дамуына өлшеусіз үлес қосқан қазақ әйелдерінің білім жолы, қазіргі Әділетті Қазақстан құрудың алғышарттарының бірі – әйелдердің әлеуметтік құқықтарының, олардың қоғамдық өмірдегі рөлінің маңыздылығы қарастырылады. Зерттеудің мақсаты қазіргі Қазақстан мемлекеттілігінің қалыптасуы мен дамуында қазақ әйелдерінің білім жолындағы тарихи үлесін айқындау болып табылады. Зерттеудің негізгі идеясы – қайраткер қазақ қыздарының білім алу жолын тарихи оқиғалармен байланыстыра отырып, қазіргі заманда олардың ғылым, техника, инженерия, өнер, саясат алаңындағы орнын айқындау. Зерттеу барысында тарих, мәдениет саласындағы ғылыми-көпшілікке арналған әдебиеттерді талдау, қазақ әйелдерінің білім алу жолының тарихын зерттеу, библиография түзу және сандық әдістер қолданылды. Зерттеудің құндылығы ХХ ғасыр басында қазақ қыздары білім алуы үшін ашылған қазіргі Алматы қаласындағы алғаш семинария, Қызылордадағы екі жылдық мұғалімдер даярлайтын курстар, Орынбордағы өлкелік қазақ мектеп-коммуналары, Қазақстанның Орал, Шымкент, Ақмола, Қарқаралы, Павлодар т.б. ірі қалаларында ашылған мектептердің қазіргі білім беру жүйесін дамытудағы тарихи маңызының айқындалуында. Жұмыстың практикалық маңызы – қазақ қоғамындағы білім жүйесінің, халық ағарту ісінің дамуы тарихын ғылыми тұрғыдан зерттеу, Қазақстандағы білім беру жүйесінің тарихи дамуындағы сабақтастық мәселесінің нақтылануы, білім жолындағы, оны дамытудағы қазақ әйелдерінің тарихи лайықты орнын зерделеу. Зерттеу нәтижелері қазақ әйелдерінің білім беру жүйесіндегі даму тарихын жетілдіруге бағытталған ұсыныстарды қамтиды. В данной статье рассматривается образовательный путь казахских женщин, внесших неоценимый вклад в развитие системы образования в Казахстане, ставшей одной из предпосылок создания современного Казахстана, значение социальных прав женщин и их роль в общественной жизни. Цель исследования – определить исторический вклад казахских женщин в образовательный путь, в становление и развитие современной казахстанской государственности. Основная идея исследования – связать образовательный путь выдающихся казахских женщин с историческими событиями и определить их место в сфере науки, технологий, инженерии, искусства и политики в современную эпоху. В исследовании использовались анализ научно-популярной литературы в области истории и культуры, изучение истории образовательного пути казахских женщин, качественные и статистические методы. Первые школы, открытые для казахских девочек, связаны с именем выдающегося просветителя Ыбрая Алтынсарина. Ценность исследования заключается в выявлении исторического значения первой духовной семинарии в современном городе Алматы, открытой в начале XX века для обучения казахских девушек, двухгодичных курсов по подготовке учителей в Кызылорде, региональных казахских школ-коммун в Оренбурге, школ, открытых в крупных городах Казахстана, таких как Уральск, Шымкент, Акмола, Каркаралы, Павлодар и др., в развитии современной системы образования. Практическая значимость работы заключается в научном изучении истории развития системы образования и народного образования в казахском обществе, выяснении вопроса преемственности в историческом развитии системы образования в Казахстане, а также в изучении исторически достойного места казахских женщин на пути образования и его развития. This article examines the educational path of Kazakh women who have made an invaluable contribution to the development of Kazakhstan’s educational system, as well as the significance of women’s social rights and their role in public life as one of the prerequisites for building a Just Kazakhstan. The aim of the study is to identify the historical contribution of Kazakh women to education in the formation and development of modern Kazakhstani statehood. The main idea of the research is to show how the educational paths of prominent Kazakh girls are connected to historical events and to determine their place in science, technology, engineering, art, and politics in contemporary times. The study involved the analysis of scientific and popular literature on history and culture, the study of the history of Kazakh women’s education, the compilation of a bibliography, and the use of quantitative methods. The first schools for Kazakh girls are associated with the name of the outstanding educator and teacher Ybyrai Altynsarin. The value of the research lies in revealing the historical significance of the first seminaries opened for Kazakh girls in present–day Almaty, two–year teacher training courses in Kyzylorda, regional Kazakh school–communes in Orenburg, and schools in major cities of Kazakhstan (Uralsk, Shymkent, Akmola, Karkaraly, Pavlodar, etc.) opened in the early 20th century in the development of the modern education system. The practical significance of the work lies in scientifically studying the history of the educational system and public enlightenment in Kazakh society, clarifying the issue of continuity in the historical development of education in Kazakhstan, and understanding the historically rightful place of Kazakh women in this process.
