Загрузка...
Habaršy. Psihologiâ seriâsy
ISSN
2959-5959
2959-5967
Издатель
Kazakh National Pedagogical University
14 результаты
Показано: 1 - 10 из 14
- Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, СИГНАЛДЫҚ ЖҮЙЕЛЕРДІҢ ЖАС ЕРЕКШЕЛІКТЕРІНЕ БАЙЛАНЫСТЫ ӨЗГЕРІСТЕРІ: КОГНИТИВТІК ЖӘНЕ ПСИХОМОТОРЛЫҚ ТАЛДАУ(Kazakh National Pedagogical University, 2026-03-29); - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ОТБАСЫНДАҒЫ ЗОРЛЫҚ-ЗОМБЫЛЫҚТЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ САЛДАРЫ(Kazakh National Pedagogical University, 2025-12-30); ; ; ; Domestic violence is a socio-psychological problem widespread across different countries, regardless of age, gender, or race. This study examines its causes, types, and impact on society. The research aims to determine the prevalence of domestic violence, analyze its causes, and propose preventive measures. Key areas include identifying socio-economic and psychological aspects, assessing consequences, and developing prevention strategies. The study highlights the need for legislative and social measures to address domestic violence. Protecting children's and women's rights by considering factors affecting their psychological well-being increases its relevance. Research methods included a comparative analysis of foreign and domestic literature and an original survey. The survey, The Emotional State of Spouses and Its Correlation with Domestic Violence, examined self-reflection levels and dependence on violent relationships. Conducted across five regions of Kazakhstan, it involved 2,600 participants. Findings describe the most common forms of domestic violence—physical, psychological, economic, and sexual—and their negative effects on children and women. The study emphasizes the necessity of legislative reforms and protective measures in Kazakhstan. This research provides scientific data to support effective prevention strategies. Its practical significance lies in contributing to social and legislative initiatives aimed at reducing domestic violence. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ӨЗІН-ӨЗІ РЕФЛЕКСИЯЛАУ – АТА-АНАЛАРДЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ МӘДЕНИЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ҚҰРАЛЫ РЕТІНДЕ(Kazakh National Pedagogical University, 2025-03-01); ; ; ; Өзіндік рефлексия қазіргі қоғамда отбасылық қарым-қатынастарды жақсарту және ата- аналардың психологиялық мәдениетін дамыту үшін маңызды құрал ретінде қарастырылады. Бұл тақырып ата-аналардың тәрбиелік әдістерін жетілдіру, эмоцияларын басқару және зорлық-зомбылықсыз мәдениетті қалыптастыру мәселелерімен тығыз байланысты. Өзіндік рефлексия отбасындағы қауіпсіздік пен үйлесімділікті қамтамасыз етуде ерекше рөл атқарады. Зерттеудің мақсаты – өзіндік рефлексия механизмдері арқылы отбасындағы зорлық- зомбылықтың алдын алу және ата-аналар арасындағы қарым-қатынасты жақсарту. Зерттеу аясында өзіндік рефлексия ұғымы талданып, оның ата-аналардың эмоциялық күйін реттеудегі рөлі көрсетілген. Зерттеу барысында Қазақстанның әртүрлі аймақтарындағы (оңтүстік, солтүстік, батыс, шығыс, орталық) отбасылар арасында 2600 респондентті қамтитын сауалнама жүргізіліп, алынған деректер өзіндік рефлексияның психологиялық мәдениетке әсерін анықтауға мүмкіндік берді. өзіндік рефлексияның психологиялық мәдениетке әсері бағаланды. Мақалада тұлғаның өзін-өзі тану арқылы өз даму әлеуетін арттыруына және тұлғалық өсуіне мүмкіндік беретін өзін-өзі рефлексиялау механизмдерінің теориялық және практикалық аспектілері талданады. Өзін-өзі рефлексиялаудың ата-аналардың өзін өзі танып, бақылай алуы мен психологиялық мәдениетін қалыптастырудағы рөлі, олардың отбасында конструктивті қарым-қатынас жасап, жанжалды басқару қабілеттерін жақсартудағы ықпалы мен маңызы тұжырымдалады. Зерттеу нәтижелері ата-аналардың өзіндік рефлексия жасау арқылы отбасындағы жанжал-дарды азайтып, балаларының психоэмоционалдық күйін жақсартатынын көрсетті. Бұл жұмыс отбасы психологиясы саласына маңызды үлес қосады және тәжірибелік қызметте қолдануға мүмкіндік береді. Бұл мақала ата-аналармен жұмыс жасаудағы жаңа тәсілдерді ұсынуға, отбасындағы үйлесімділікті арттыруға және зорлық-зомбылықтың алдын алуға бағытталған маңызды зерттеу ретінде қарастырылады. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ЭФФЕКТИВНАЯ ПОЛИТИКА И МЕРЫ ОБЕСПЕЧЕНИЯ ЛИЧНОСТНОГО РАЗВИТИЯ И ПСИХОЛОГИЧЕСКОГО БЛАГОПОЛУЧИЯ УЧАЩИХСЯ: АНАЛИТИЧЕСКИЙ ОБЗОР(Kazakh National Pedagogical University, 2025-03-01); Galiya Bayzhumaevna SarzhanovaАктуальность исследования обусловлена необходимостью совершенствования образова-тельной политики в области обеспечения личностного развития и психологического благо-получия учащихся в условиях современных вызовов и трансформации образовательных систем. Цель исследования – проведение комплексного анализа эффективных стратегий и подходов, применяемых в различных странах для формирования благоприятной образовательной среды, способствующей личностному развитию и психологическому благополучию обучающихся. Методы исследования включают системный анализ международных стандартов и рекомен-даций, сравнительный анализ национальных образовательных практик, контент-анализ данных Европейского портала информации здравоохранения ВОЗ (19 баз данных и отчетов), методы статистической обработки данных. Результаты: идентифицированы ключевые тенденции в обеспечении личностного роста и психологического благополучия учащихся; выявлены наиболее эффективные программы социально-эмоционального обучения (SEL) и инклюзивного образования; определены факторы успешной реализации психологической поддержки в образовательных учреждениях. Практическая значимость заключается в разработке научно обоснованных рекомендаций по совершенствованию образовательной политики и определении перспективных направлений развития систем психологической поддержки учащихся. Резуль-таты исследования могут быть использованы при разработке образовательных программ и стратегий психолого-педагогического сопровождения обучающихся в школе. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Психологиялық қауіпсіздік және эмпатия: «Зар заман» поэзиясын оқытуда ЖИ – медиациясының рөліThis study examines the effects of artificial intelligence (AI) mediation on students’ psychological safety, empathic engagement, and understanding of historical and literary texts in the context of teaching Zar Zaman poetry. The theoretical framework integrates the multidimensional model of empathy, the concepts of psychological safety and self-efficacy, and the sociocultural approach to development. The study involved 60 eighth-grade students from two schools in Almaty, Kazakhstan. Using a quasi-experimental design, the participants were assigned to a control group (n=30) and an experimental group (n=30). During the four-week intervention, the control group studied Zar Zaman poetry using traditional instructional methods, whereas the experimental group received traditional instruction supplemented by individual dialogues with generative AI and culturally and historically contextualized prompt engineering. Psychological changes were assessed using the Perspective-Taking and Fantasy subscales of an adapted version of Davis’s Interpersonal Reactivity Index (IRI), a scale measuring anxiety during interaction with AI, and semi-structured interviews. The results indicated a 23% increase in perspective-taking and a 21% increase in fantasy identification in the experimental group, compared with increases of 6% and 5%, respectively, in the control group. Anxiety associated with AI interaction decreased by 42% in the experimental group. Rubric-based assessment of text-analysis skills showed a 21% improvement in the experimental group compared with 6% in the control group. Qualitative analysis revealed tendencies toward greater freedom in expressing personal opinions and emotional reactions during AI-mediated dialogue, increased engagement with the perspective of historical subjects, and stronger connections between the literary text and students’ personal experiences. The findings suggest that AI mediation may provide an additional reflective space that can reduce evaluation-related anxiety and support empathic engagement with historically and culturally situated literary texts. However, given the limited sample size and the characteristics of the psychodiagnostic instruments employed, causal interpretations should be made with caution, and the identified relationships require further examination in larger samples. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ӘСКЕРИ ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРДІҢ РЕЗИЛЬЕНТТІЛІК ДЕҢГЕЙЛЕРІ МЕН ЗЕЙІНДІЛІКТЕРІНІҢ ӨЗАРА БАЙЛАНЫСЫН АНЫҚТАУ(Kazakh National Pedagogical University, 2026-03-29) - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ЖОО-ДАҒЫ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ КИКІЛЖІҢДЕРДІ ШЕШУДЕ ДӘСТҮРЛІ МӘДЕНИЕТТІҢ ЖАНАМА ТӘСІЛДЕРІН ҚОЛДАНУДЫҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ЭМПИРИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУ(Kazakh National Pedagogical University, 2026-09-27) - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, БУЛЛИНГКЕ ҰШЫРАҒАН ОҚУШЫЛАРДЫҢ САРАЛАНҒАН ПСИХОӘЛЕУМЕТТІК ЖӘНЕ КОГНИТИВТІ ПРОФИЛЬДЕРІThe aim of this study was to identify and compare the differentiated personality profiles of students involved in bullying situations as victims and aggressors. Bullying is viewed as aggressive behavior characterized by a power imbalance, repetition, and intentional harm, necessitating an analysis beyond a simple aggressor-victim dichotomy. The empirical study involved 71 students from Secondary School No. 66 in Almaty, with a mean age of 15.3 years. The methodology included a theoretical analysis of the literature and empirical methods utilizing the D. Olweus "Bullying" questionnaire and the 14-PF questionnaire. The Olweus diagnostic revealed that 29 students had encountered bullying, with 19 classified as aggressors and 10 as victims. A comparison of the personality profiles of the “Victim” and “Bully” groups, conducted using the Mann-Whitney U-test, successfully identified five statistically significant differences. The Victim profile is characterized by heightened vulnerability in the emotional and regulatory spheres, showing significantly higher sensitivity (I+) and excitability/anxiety (D+), along with low self-control (Q3-) and circumspection (F-). Conversely, the Bully profile demonstrates a combination of external impulsiveness and internal tension. They are significantly more heedless (F+) and practical/realistic (I-). Additionally, they exhibit a high level of self-control (Q3+) and an elevated score on the Neurasthenia/Hamlet Factor (J+), indicating internal discomfort that is likely compensated for by aggressive behavior. Conclusion: Although definitive conclusions on statistical significance are limited by the small sample size, the findings clearly differentiate the personality profiles of bullying participants. Aggressors are impulsive individuals with high internal tension who employ regulated aggression. Victims are sensitive, anxious, and weakly self-controlled individuals. The results affirm the need for targeted, stratified interventions that account for the specific psychological mechanisms underlying each role. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, БОЛАШАҚ ПЕДАГОГТЕРДІҢ ЭМОЦИОНАЛДЫ ЗИЯТКЕРЛІГІ МЕН ИКЕМДІ ДАҒДЫЛАРЫН ДАМЫТУ БОЛАШАҚ ПЕДАГОГТЕРДІҢ ЭМОЦИОНАЛДЫ ЗИЯТКЕРЛІГІ МЕН ИКЕМДІ ДАҒДЫЛАРЫН ДАМЫТУ(Kazakh National Pedagogical University, 2025-03-01); ; Мақалада эмоционалды зияткерлікті зерттеу нәтижелері және оны болашақ педагогтерде қалыптастыру және дамыту тәсілдері келтірілген.Шетелдік және отандық ғалымдардың зерттеу-лерін талдау негізінде педагогтердің кәсіби қызметке дайындығының негізгі көрсеткіштерінің бірі маманның эмоционалды ақпаратты өңдеу және оны педагогикалық тәжірибеде қолдану қабілеті екендігі анықталды. Осыған орай, ҚазҰҚПУ-нің «Әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдар және өнер» институтының 1 курс студенттеріне 150 сағат (5 кредит) көлемінде эмоционалды зияткерлік пен икемді дағдыларды дамыту бойынша оқу бағдарламасы енгізілді. Бұл бағдарламаның тиімділігін диагностикалау және бағалау үшін С.Барон-Коэннің Cambridge Mindreading (CAM) сынақ батареясы, сондай-ақ математикалық статистика әдістері қолданылды. Зерттеу нәтижесінде болашақ педагогтердің эмоционалды зияткерлігінің негізгі көрсеткіштерін қалыптастыру мен дамытуда оң динамика анықталды: эмоцияларды тануда; әйел адамның эмоцияларын тануда; ер адамның эмоцияларын тануда; эмоциялардың жағымды спектрін тануда; эмоциялардың бейтарап спектрін тануда; эмоциялардың жағымсыз спектрін тануда. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Инклюзивті білім беру жағдайында ағылшын тілі сабағын ұйымдастырудың психологиялық ерекшеліктеріThe article analyzes psychological difficulties that emerge when English language lessons are organized in an inclusive classroom. The study focused on 24 pupils aged 10–12 and examined their classroom participation, language anxiety, self-esteem, and response to teacher support. The theoretical part discusses inclusive education, working memory, the affective filter, foreign language anxiety, and learning motivation. The empirical part is based on classroom observation, a short questionnaire, and a small pedagogical experiment. The findings showed that 54.1% of pupils experienced hesitation during oral responses, while 45.8% had difficulties memorizing new vocabulary. During a four-week intervention, the teacher used positive feedback, differentiated tasks, and small-group cooperation. After the intervention, pupils became more involved in classroom activities and language anxiety decreased. The results suggest that English teaching in an inclusive classroom depends not only on instructional techniques, but also on emotional safety, the way mistakes are handled, and the supportive style of teacher communication.