Eurasian Journal of Philology Science and Education

ISSN

1563-0323

2618-0782

Издатель

Al-Farabi Kazakh National University

Ключевые слова

Linguistics and Cultu...

Linguistic research a...

Language and Culture

linguistics and termi...

Linguistics and Disco...

Публикации в журнале

Показано: 1 - 10 из 10

Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
Қазақ тіліндегі мақтау-марапаттау тілдік бірліктерін зерттеу бағыттары.
(Al-Farabi Kazakh National University, 2021-06-30)
Zh. A. Abdrahmanova
;
Gaziza Shoibekova
In the article, the object of linguistic research is commendable and rewarding linguistic units, theirpragmatic and functional aspects are generally considered. Semantic branching of evaluative linguisticunits is the main topic of this article. The author points out that the meaning of commendable linguisticunits in any language is best revealed in communicative communication. Depending on the scope oftheir application, it is necessary to highlight the stylistic specifics, the grammatical design of these unitsin relation to the individual characteristics of the personality, their orientation relative to the respondent,anthropo-relevance that forms the personality of a person. The article also examines the pragmatism ofthese units in terms of the implementation of the final strategy and other areas of research, which accordinglydetermines the relevance of the topic.Commendation linguistic units are an integral part of the entire category of linguistic assessmentunits. They have a socially oriented feature, acquire a social and communicative meaning. The socialnature of these units contributes and helps to define their pragmatics in accordance with the contextwithin the text. If the main meaning of these units arises from polite use, under other circumstances, themeanings of irony, ridicule, and humiliation can also be revealed.Depending on the semantic meaning, the following types of commendable linguistic units can bedistinguished: 1) positive or negative meaning; 2) depending on the grammatical meaning – transmittedthrough adjectives, numbers, adverbs, adverbs, verbs, conjunctions; 3) relatively pragmatic meaning –used in direct and figurative meaning; in terms of stylistic separation, they are used in all kinds of styles. The article also points out the need to summarize commendable linguistic units and compile aseparate dictionary.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
Қазақстандағы шетелдік студенттердің тілдік жағдаяты: транслингвизм және тілдік кодтың ауысуы
(Al-Farabi Kazakh National University, 2026-06-29)
Gaziza Shoibekova
;
Sagira Odanova
;
Almas Uderbayev
;
З. Жорабек
This article examines the various linguistic, social, and translingual aspects that international students currently studying in our country face when mastering the state language. International students of Turkmen descent studying at higher education institutions in our country study Kazakh as the state language in their general education subjects according to the standard. Students studying based on the European standard (5 ECTS) encounter translingual phenomena and code-switching when mastering the language. They also encounter these linguistic phenomena when learning the language. Studying this phenomenon is a task for linguists. In this study of the linguistic situation of international students in Kazakhstan, a comprehensive analysis method, as well as interviewing, observation, and ethnographic observation, were used to qualitatively analyze the difficulties in language learning and the cognitive benefits of translingualism. The study's results revealed that the first obstacle faced by Turkic-speaking foreign language students in the language acquisition process is the use of Russian as a transcommunicative tool. It was observed that, when mastering linguistic paradigms, they used Russian syntactic structures as a direct translation. This demonstrates that translingualism is a way to establish communication by using elements of the target language through their existing language. It was also found that translinguistic features are used to convey ideas through phonetics, vocabulary, morphology, and syntactic structures based on pronunciation, listening, reading, and writing tasks through texts. Translinguistic features are reflected in code-switching. Code-switching was confirmed by examples of phonetic, lexical, morphological, and syntactic interference. The linguistic situation of Turkmen foreign students can be described as a translinguistic phenomenon, and their changes in speech can serve as examples reflecting the linguistic situation in Kazakhstan. Key words: language situation, translingualism, language code, code switching, Turkic-speaking students.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
Уровень изученности академического письма и актуальные вопросы по созданию электронного контента
(Al-Farabi Kazakh National University, 2022-04-16)
Odanova Sagira Amangeldiyevna
;
Karlygash Moldabayeva
As academic writing is a new and developing theme in the field of scientific sphere of Kazakhstan, while some scientists of the country have studied the theoretical and practical bases of academic writing, there are some issues that should be investigated, including the creation of electronic content using the Internet resources in the period of rapid development of information technology and the problems of teaching academic writing using electronic resources require a profound research. Before moving on to the research,we studied the works of scientists from near and far abroad and this article describes the level of study of academic writing abroad, in neighboring Russia, its formation as a separate subject, history and teaching methods. In this regard, in the article we conducted reviews of works of some Russian researchers such as of I.B. Korotkina, I.N. Минеева, I. Kvitsiniya, L.A. A Milovanova. In order to analyze the level of application of academic discourse abroad, the works of Merton R. K., Beavis C., Green B., Beavis C., Kress G. A., Snyder I. will be taken into consideration. In addition, in order to determine the history of the formation of the academic writing in Kazakhstan, its preconditions, R. Syzdykova, B. Abylkasymov’s works are reviewed and we focus on the history of scientific style, which was founded in the second half of the XIX century, considering as the starting point of modern academic writing. At present, local scientists like E. Ospanov, B.B. Dinaeva, S.M. Sapina are studying the theoretical and practical aspects of this issue, they describe ways to compile an academic text in the Kazakh language and all their papers are profoundly discussed in the article. In conclusion the ways to introduce an academic writing into the scientific space of our country using electronic resources are described. Key words: academic writing, web resources, language templates, language constructors, electronic textbooks, information technology.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
Концепт «Родина» в русском языке
(Al-Farabi Kazakh National University, 2019-06-30)
В. И. Жумагулова
This article outlines the national-cultural features of the concept «Motherland» in the Russian language. The image of the motherland, native land is one of the most significant concepts for any person:without a country, a person feels detached from the people, from the nation. The sacred image of theMotherland is formed in childhood, is praised in literature, oral folk art, is reflected in proverbs and sayings, popular expressions and wise sayings. There is also a broad explanation of the words «Motherland».The history of the origin of the word «Motherland». At the end of the article, the similarities and differences of the Russian language in the Kazakh language are shown.
Цитирования (OpenAlex) 1Цитирования (OpenCitations) 1
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
7-сынып оқушыларына тыйым сөздер арқылы лингвомәдени құзіреттілікті қалыптастыру амалдары
(Al-Farabi Kazakh National University, 2023-01-16)
Gaziza Shoibekova
;
Zh. A. Abdrahmanova
;
Botakoz Nurtankyzy Nurzhanova
The article deals with the problem of the representation of the taboo vocabulary of the Kazakh language in a textbook for the 7th grade of a general education school. In particular, we are talking about the study of taboos and euphemisms, dysphemisms, superstitions and "forbidden" vocabulary, which in general can be classified as lexical prohibitions. Superstitions and prohibitions were perceived as the law of society and as generally accepted principles. In this regard, for each Kazakh, these concepts had a high linguocultural value. The article reveals such features of forbidden vocabulary as unconditional execution, non-execution and other properties of words used on the basis of strict rules. Forbidden words, absorbing national ideas about life and death, nature and knowledge, morality, reflect the moral prerogatives of the Kazakh society. Familiarization of students of modern schools of Kazakhstan with forbidden words goes beyond the limits of grammatical knowledge and contributes to the formation of linguocultural competence and the formation of the moral foundations of the younger generation. The approaches to the study of taboo vocabulary displayed in the article complement the methodology of teaching the Kazakh language and have practical value.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
Computer terms formed by the term-forming method in the Kazakh language
(Al-Farabi Kazakh National University, 2020-04-08)
Gaziza Shoibekova
;
Zh. A. Abdrahmanova
;
А.Б Насырғазы
ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕГІ ТЕРМИНЖАСАМ ТӘСІЛДЕРІ АРҚЫЛЫ ЖАСАЛҒАН КОМПЬЮТЕР ТЕРМИНДЕРІМақалада қазіргі техниканың дамуына байланысты, сонымен қатар ғылым, білім беру салаларының барлығы да компьютер арқылы жүзеге асуына байланысты қолданылатын тілдік бірліктердің көбі компьютерді пайдалануға қатысты сөздер екендігі айтылады.Қазіргі кезде компьютермен жұмыс істеуші қазақтілді қызметкерлердің бәрі орыс тіліндегі сөздер арқылы техникамен жұмыс жасайды.Бұл компьютердің негізгі жұмыс істеу тілін дайын күйінде пайдаланатындығын көрсетеді.Дегенмен, бұлай жалғастыру тіл қолданушылардың лексиконын шұбарлап жатқандығын айғақтайды.Осыны ескере отырып, болашақта компьютер тілін қазақшалау қажет деген ұсыныс бар.Ол үшін бүгіннен бастап, қазақша атауларын қалыптастыру қажет.Мақалада компьютер терминдерінің қазақ тіліндегі терминжасам тәсілдері арқылы жасалған сөздері талқыға салынып, нәтиже шығарылды.Ал халықаралық терминдер сол күйінде қалдырылып, орысша берілген атауларды қазақшалау қажеттігі бүгінгі күн талабынан туындап отырғандығы сөз болды.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
Ғалым, қайраткер Мырзатай Жолдасбековтің тілдік тұлғасы
(Al-Farabi Kazakh National University, 2023-12-29)
G.A. Eskermesova
;
J. Otarbekova
;
S. Esimkulova
;
K. Nagimetova
Linguistic personality of the scientist, public figure Myrzatai Zholdasbekov Undoubtedly, in order to identify the language personality of the writer, it is necessary to create a frequency dictionary of the language of the writer's works, consider the lexical layer, the conceptual system, and the potential for the pragmatic use of the word. To determine the language personality of the writer, scientist and statesman Myrzatay Zholdasbekov, a frequency dictionary of the work “Kunderimnім kuasі (The Witness of My days)” was created, written in the diary genre, as a result of which high-frequency words such as Kazakh, I, we, country, person, well, President, need, earth, religion, life were identified. Against the background of the lexical layer, the words expressing kin relations, socio-political vocabulary, words that are used in school, in science, which are used in the diary a lot, we learn about the author, a well-known public figure, caring relative, friend, brother, aksakal, a teacher and scientist who made a great contribution to the education and science of our country, since the diary is the history, fate, experiences and feelings of a certain person. The conceptual nature of the words most often used by the writer was revealed, Kazakh, I, need, the conceptual fields of these words are defined. Based on such linguistic statistics, it was proved how to answer the question “Who is M. Zholdasbekov?” Having studied the language persnality of the writer through his works, we were able to identify him as a person who loves his nation, an idividual, patriot, statesman. Keywords: linguistic personality, concept, statolinguistics, usage, frequency, diary genre.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
Шерхан Мұртаза тілдік тұлғасының харизмасы
(Al-Farabi Kazakh National University, 2026-03-23)
Ainur Kembayeva
;
Mereke Аbdimanapova
;
Б. Халым
Зерттеуде Шерхан Мұртаза тілдік тұлғасының харизмасы тілдік, дискурсивті және прагматикалық сөйлеу құралдарының жиынтығы ретінде қарастырылады. Жұмыстың мақсаты – тілдік тұлға харизмасының лингвистикалық табиғатын дискурс негізінде айқындау. Зерттеу барысында тілдік тұлғаның коммуникативті және тыңдаушысына ықпал ету әлеуетін ескере отырып, оның харизмасының тек психологиялық немесе әлеуметтік-мәдени категория емес, лексика мен синтаксистік құрылымдарды, прагматикалық стратегияларды және дискурсивті модельдерді таңдауда байқалатын жүйелі тілдік негізге ие екендігі анықталды. Сондықтан зерттеу жұмысы тілдік тұлға теориясы мен прагмалингвистика және дискурсологияда, сөйлеу әсері теориясын дамытуда ғылыми маңызға ие. Зерттеудің практикалық маңызы шешендік өнерді үйрету курстарында, стилистика мен дискурстық талдау жүргізуде, медиа және саяси дискурс коммуникациясында, көпшілік алдында сөйлеу және көшбасшылық тәжірибесінде қолданылу мүмкіндігімен құнды. Ғылыми зерттеудің әдіснамалық негізін Ю.Н. Карауловтың тілдік тұлға теориясы, В.И. Карасиктің дискурстық тұлғаның концепциясы, сонымен қатар сөйлеу әсерінің прагматикалық теориясы және Ethos – Pathos – Logos риторикалық моделі құрайды. Шерхан Мұртаза тілдік тұлғасының харизмасы авторлық дискурсқа жасалған талдау нәтижесінде негізделді, осылайша харизманың типтік тілдік маркерлері анықталды, харизматикалық сөйлеудің прагматикалық стратегиялары сипатталды, харизманың тілдік шарттылығы дәлелденді, харизматикалық тілдік тұлға моделі жасалды. Жұмыста тілдік тұлға харизмасы туралы түсініктерді лингвистикалық талдаудың нысаны ретінде қарастырып, оның қалыптасқан дәстүрлі психологиялық сипатының тілдік механизмдерде көрініс табуының ерекшелігі сараланды. Зерттеу жұмысының қорытындысындағы лингвистикалық және прагматикалық параметрлер қолданбалы зерттеулерде сөйлеу әсерін бағалау құралы болып, қазіргі таңдағы сөйлеу қарым-қатынасы бойынша оқу және аналитикалық материалдарды дайындауда пайдалануға болады. Түйін сөздер: харизма, тілдік тұлға, дискурс, лингвистика, Ш. Мұртаза.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
Expressive stylistics: paradigms of alliteration and assonance
(Al-Farabi Kazakh National University, 2023-06-01)
С.Б. Қоянбекова
;
А. U. Jamambetova
;
S. B. Utegulova
ЭКСПРЕССИВТІК СТИЛИСТИКА: АЛЛИТЕРАЦИЯ ЖӘНЕ АССОНАНС ПАРАДИГМАЛАРЫМақаланың зерттеу тақырыбы қазіргі қазақ тілінің қоғамдық әлеуметтік қызметі кластерлік тұрғыдан дамып, сан түрлі коммуникативтік қажеттілікті өтеуі, негізінен, оның стильдік, тілдік бірліктерінің қасиет-сапаға ие болу ерекшеліктерімен тығыз байланысты.Қоғамда тіл айрықша маңызды рөл атқаратындықтан, адамның көңіл-күй толғанысын, сезімін жеткізудің басты құралына айналған.Себебі тіл адамнан тыс тұрған жеке құбылыс емес, адаммен бірліктегі бірінбірі анықтайтын күрделі құрылым болып табылады.Мақаланың мақсаты қазақ тілі экспрессивтік стилистикасының ұлттық танымдарға бейімделген ақыл-ой өрісінің пайымдаулармен тоғыстырылуындағы функционалдық, құрылымдық трансформациалануы, куммулятивтік, концептуалдық мәнін анықтау.Зерттеу барысында философияның танымдық теориясы мен диалектикалық логика, психолинвистикадағы тіл мен сөйлеуді сабақтастыратын теориялық тұжырымдар басшылыққа алынды.Жұмыстың ғылыми-практикалық маңыздылығы тіл тарихи категория ретінде үнемі даму процесінде болып, эмоцияны сыртқа шығарып, шынайы мүмкіндігін жүзеге асыруы болып табылады.Сөйлеу парадигмасында сөз әр қырынан ашылып, эмоцияны жеткізудегі экспрессивтік қызметпен ұштасады.Сондықтан, аталған мәселені зерттеу барысында экспрессивтік стилистика саласын зерттеген әлемдік және отандық ғалымдардың еңбектері негізге алынды.Мақаланың мақсат-міндеттерін жүзеге асыруда ғылыми пайымдаулар, диахронды, тарихи, салыстырмалы, синхронды, салыстыру, сипаттау, талдау, модельдеу әдістері қолданылды.Тілдегі экспрессивтік әлеует ұлттық төлтума қасиет-сапалар ұрпақ жалғастығымен дамытылатыны зерттеліп келеді.Қазақ тілінің экспресситік стилистикалық мәселелерін тереңнен зерттеу ұлт болмысының мазмұнын ашуды міндеттейді.Мақала нәтижесінде экспрессивтік стилистиканың мазмұны, ұғымдары жүйеленіп, қазақ тілінің дыбыстық және лексикалық бірліктерінің экспрессивтік стилистикалық қызметі, сипаты нақты тілдік деректер арқылы талданып, мысалдар арқылы дәйектелеі.Аллитерация және ассонанстың дыбыстық қайталауларға негізделіп, стилистикалық мәнерлікті күшейтудің айрықша амалы ретінде клишеге түсірілген синтаксистік құрылымдарда, мақал-мәтелдерде, күнделікті тұрмыстық қарым-қатынаста кеңінен қолданылатыны талданды.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
Коммуникация кезінде балалардың тілдік кодты ауыстыруының әлеуметтік лингвистикалық аспектісі
(Al-Farabi Kazakh National University, 2025-12-30)
З. Жорабек
;
Gaziza Shoibekova
;
E. Оспанов
Қазіргі кездегі балалардың қазақ, орыс және ағылшын тілі элементтерін араластыра сөйлеуі – еліміздегі тілдік жағдаяттың көрінісі. Бұл синхронды қазақ тілінің даму сипатын байқатады. Болашақта осы балалар қазақ тілінің иесі болатынын ескерсек, бұл мәселені бүгіннен бастап шешуді қажет етеді. Мәселені шешудің алғашқы әрекеті тілдік код ауыстырудың себептерін зерттеуден және оның салдарын болжаудан басталады. Балалардың тілдік кодты ауыстыруы Қазақстандағы тілдік жағдаяттың үштілді сипатын көрсетеді. Орыс тіліндегі контенттерді жиі көруі, ата-аналардың ағылшын тілін бала құлағына сіңіру мақсатында халықаралық тілдегі цифрлық контенттерді көрсетуге ұмтылатындығы, ағылшын тілін оқытатын пәндері бар балабақшаларға беруі тілдік кодты ауыстыруына себеп болады. Бұл себептің салдарынан балалардың тілдік код ауыстырып сөйлеуі, сол арқылы ойлауында аралас тілдік әсерден тежелу бар екені, психолингвистикалық ерекшеліктердің болатынына, аралас сипатты қазақ тілінің болашағына апарып соғады. Мақалада зерттеу тақырыбына сәйкес 3-5 жастағы балалардың коммуникациялық мәтін түзуіндегі тілдік код ауыстыруы талданады. Код ауыстыру құбылысының әлеуметтік, психолингвистикалық негізін саралай отырып, бала тілінің дамуына әсер ететін ішкі (когнитивтік) және сыртқы (әлеуметтік, тілдік орта) факторлары сипатталады. Зерттеуде 3-5 жас аралығында балалары бар 15 анадан жартылай құрылымдалған сұқбат нәтижесі көрсетіледі. Зерттеу нәтижелері код ауыстырудың ерте жастағы балалар үшін Қазақстанның қазіргі тілдік жағдаятында қалыпты тілдік даму кезеңі екенін көрсетеді. Себебі қазіргі тілдік жағдаят соған алып барады. Түйін сөздер: код ауыстыру, тілдік орта, коммуникация, психолингвистика, әлеуметтік лингвистика.

Eurasian Journal of Philology Science and Education

Фильтры

Настройки

Сортировать по

результатов на странице