Journal of Geography and Environmental Management

ISSN

1563-0234

2663-0397

Издатель

Al-Farabi Kazakh National University

Ключевые слова

Geography and Environ...

Diverse Aspects of To...

Hydrology and Watersh...

Community-based Touri...

Water Quality and Res...

Публикации в журнале

Показано: 1 - 6 из 6

Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
УРБАНДАЛҒАН ОРТАДА ӨСЕТІН КӘДІМГІ БАҚБАҚТА ҚОРҒАСЫННЫҢ ЖИНАҚТАЛУЫН БАҒАЛАУ
(Al-Farabi Kazakh National University, 2026-03-31)
М.М. Даулетбаева
;
G.U. Baitasheva
;
А. Таныбаева
;
А.А. Kulbekova
;
М.О. Айтжанова
Қазiргi уақытта қала ортасының ластануы өзекті мәселе болуда, өйткенi көлiк құралдары мен өнеркәсiптің газ және шаң тәрiздi қалдықтарымен қарқынды қаныққан. Бұл адам мен басқа да организмдердің өмір сүру жағдайларының нашарлауына әкелуде. Сондықтан ластаушы заттардың әртүрлілігі мен техногендік әсер ету түрлеріне байланысты қоршаған ортаның жай-күйіне экологиялық мониторинг жүргізуге биоалуантүрлілік спектрін кеңейту қажет. Мақала автокөліктерден қорғасынның атмосфераға таралуы, оның топырақ қабаттары бойынша шоғырлануы, топырақтағы микроағзалалардың санына әсері, сондай-ақ кәдімгі бақбақтың вегетативті мүшелерін талдау негізінде екі қаладағы табиғи ортаның қорғасынмен ластану дәрежесін салыстыра отырып бағалауға негізделген. Зерттеуге көлік ағыны жоғары Алматы қаласының топырағы және Талғар қаласының бау-бақша учаскелерінің топырақтары, кәдімгі бақбақ өсімдігінің тамырлары, сабақтары мен жапырақтарының үлгісі жиналып, оларда қорғасынның жинақталу мөлшері зерттелді. Сонымен бірге автокөліктен шығатын ластаушы газдардың құрамындағы қорғасынның атмосферадағы мөлшері есептелді. Урбандалған ортада автокөліктерден және басқа да көздерден шыққан қорғасын топырақ пен өсімдікте аккумуляцияланады. Сондай өсімдіктің бірі-кәдімгі бақбақ. Зерттеу мағлұматтары қала ортасының белсенді поллютанттармен ластануын айғақтайды. Сондай-ақ статистикалық және кеңістіктік талдаулар автокөлік жүктемесі жоғары ортада өскен кәдімгі бақбақтың, бұл түрді қала ортасының биомониторингінің көрсеткіші ретінде ұсынуға болатынын көрсетеді
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
АБАЙ ОБЛЫСЫ ҮРЖАР АУДАНЫНЫҢ ГЕОДЕМОГРАФИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
(Al-Farabi Kazakh National University, 2026-03-31)
M.O. Тумажанова
;
Karlygash Muzdybayeva
;
Ян А. Вендт
;
А. С. Актымбаева
;
А. Е. Молдагалиева
Бұл мақалада Абай облысы Үржар ауданының геодемографиялық жағдайы қарастырылды. Геодемография – географиялық кеңістіктегі демографиялық үрдістердің даму заңдылықтарын зерттейтін демография ғылымының географиялық бағыттағы саласы. Геодемографиялық деректер аудандағы халықтың орналасу тығыздығын көрсетеді, бұл инфрақұрылымды дұрыс жоспарлауға көмектеседі. Зерттеудің мақсаты - Абай облысы Үржар ауданының геодемографиялық даму үрдістеріне кешенді талдау жасау. Зерттеу барысында Үржар ауданы ауылдық округтерінің халқының саны мен тығыздығы, табиғи қозғалысы, көші-қон үрдістері, жас-жыныстық құрылымы, этнодемографиялық құрамы, урбандалу және қоныстану жүйесі, әлеуметтік - экономикалық сипаттары талданды. Облыстағы барлық аудандардың халқының өсу/кему қарқынына салыстырмалы талдау жасалынды. Табиғи өсім, көші-қон көрсеткіштері және олардың жалпы өсімінен алынған мәні негізінде Үржар ауданының табиғи өсім коэффициенті төмен ауылдық округтер анықталды. Көші-қон үрдісі басым елді-мекендер анықталды (Алтыншоқы, Барқытбел, Бестерек, Науалы, Елтай, Жаңатілек, Қоңыршәулі, Қарақол, Көлденен, Көкөзек және т.б.). Үржар ауданының аграрлық бағыттағы экономикасы көші-қон үрдістеріне елеулі ықпал етеді. Статистикалық деректер негізінде аудандағы ауылдық окургтердің халқының жалпы саны және табиғи өсім картасы құрастырылды. Зерттеу қорытындысы бойынша ауылдық окургтер арасында табиғи өсім оң болғанымен, теріс миграциялық сальдо, аумақтық дисбаланс байқалды. Зерттеу нәтижесі ауданның әлеуметтік және экономикалық дамуын жоспарлауға, басқаруға және болжауға қажет.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
STUDY OF TURKIC TOPONYMS OF CENTRAL ASIA AND KAZAKHSTAN ON MEDIEVAL HISTORICAL MAPS
(Al-Farabi Kazakh National University, 2026-06-20)
Yerlan Issakov
;
Zhulduz Nizamatdinova
;
Kairat ZHOYA
The historical maps of Central Asia and Kazakhstan's territory serve as a vital source for examining the region's political, ethnographic, and cultural development dynamics. Beginning in the early 20th century, mapping studies have primarily concentrated on the northern and central regions of Eurasia, as well as on Central Asia, where nomadic peoples and city-states reside. Nevertheless, a thorough examination of Turkic place names on historical maps, and the investigation of their origins, development, and geographical spread, remains an urgent concern. The purpose of the study was to examine Turkic place names in Central Asia and Kazakhstan as depicted on historical maps. As research methods, cartographic analysis, historical-geographical comparative study, and correlation of hydronymic and oronymic data with historical sources were utilized. The study also examined the historical significance and usage of place names by analysing changes in political, ethnic and administrative features on maps. As a result of the study, 11 historical maps were analysed, from which many Turkic place names were identified on the maps below: ‘ASIA noviter delineata’, ‘La Grande Tartarie’, ‘Imperium Timuri Begi vel Tamerlanis’, “Tartariae Sive Magni Chami Regni tÿpus’ and ‘Nieuwe Caart van de Caspische Zee, met alle desselfs Riviere, Eylanden en Dieptens’. Especially, maps most commonly display such vital Turkic place names as ‘Turkestan’, ‘Desht-Kipchak’, ‘Syrdarya’, ‘Amudarya’, ‘Samarkand’, ‘Bukhara’, ‘Balashagun’, ‘Kazakh Steppe’ and further entries. Furthermore, we have ensured that the maps clearly show watercourses, mountain ranges, rivers and trade routes, as well as the locations of towns and fortifications. Therefore, the medieval maps selected for this study constitute valuable material for the study of Turkic place-names in Central Asia and Kazakhstan, and their use is of great significance in contemporary cartographic, ethnographic and historical research, as well as in the field of education. Consequently, an analysis of the evolution of geographical names serves to demonstrate the historical continuity and geographical influence of Turkic civilisation.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
Географическое образование: проблемы конструирования учебника географии для средней школы
(Al-Farabi Kazakh National University, 2018-08-23)
Kulash Nurbergenovna Mamirova
;
Т. К. Шакенова
;
Л. Ш. Киясова
;
М. Е. Тоқсабаева
;
М. Талипбай
Currently, the main factors determining the development of geographic education are humanization, ecologization, politicization, globalization and informatization of the content of education. Among theareas of geographical science, research on the problems of nature management and geoecology, the sustainable development of society and nature, problems of socio-demographic and political-geographicalcharacter are topical. In this connection, the purpose of the geography textbook in the educational process is that it should be a “strategic model” of the learning process, as it reflects the aims of education,the content of education, teaching methods and organizational forms. Simultaneously, the textbook is a “tactical model” of the learning process, as it reveals the sequence of presentation of the teaching material and sets the scenario for the learning process. The aim of the study is to substantiate the content of the geography textbook for secondary schools as an integrated information and activity model of the educational process that reflects the goals, principles, content and technology of the learning process. A textbook is a model in the sense that it not only reflects the structure and content of a certain didactic-methodical system, but also projects its implementation. The scientific and practical significance of the research is that the didactic principles of the construction of a school textbook are proposed, the informational core of which is its multifunctionality; a structural-content model of the school textbook was defined; developed science-based requirements for building a school textbook of geography and practical recommendations for future authors of textbooks. The methodological basis of the research was the current provisions on the personality-activity approach in teaching, the theory of the textbook and the theory of a holistic pedagogical process, the concepts and standards of school geographic education. In this connection, the structure and content of the geography textbook, oriented to the student’spersonal development activity, should assume the appropriate types of educational activity. In the textbook, the goals and objectives of education, the ways to organize the learning situations, the necessaryinformation for the formation of knowledge and competencies, the ways of solving problems, the types of generalization and systematization, consolidation and control, the organization of independent works,the reflection of educational activity and the expected results are proposed. The activity function of the textbook implements the creative educational activity of students and their evaluation position in relation to the material being studied. This approach guarantees the learner increased motivation and effectiveness of training.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
Принципы устойчивого землепользования на территории Алматинской агломерации
(Al-Farabi Kazakh National University, 2019-05-15)
Aigul Тokbergenova
;
Sh. Kairova
;
Мехмет Арслан
;
Л. Ш. Киясова
The land resources of cities are not only the basis for placing a significant part of the productiveforces, but also serve as a space for the vital activity of the urban population as a whole. The study ofthe dynamics of urban development at the present time indicates the need to revise the principles ofland use and the model of urban land management. Optimization of urban land use is an extremelydifficult task, since urban land is represented by all types of land resources: residential, industrial,road, forest, water, agricultural. In contrast to agricultural land, urban land includes located abovegroundand underground construction and engineering objects that create a complex polymorphicstructure.The specificity of land use in any territory depends on the natural landscape features. An importantaspect of optimizing a land use area is the improvement of its territorial structure, the creation of an optimal ratio of landfor various functional purposes. Land use optimization should be promoted by anintegrated, systemic, regional approach to the study of land resources. Landscape-ecological features ofthe territory determine the degree of environmental resistance to anthropogenic influences. The articledefines the basic principles of sustainable land use in the territory of the agglomeration, which is causedby the need to take a set of specific measures to ensure the preservation of existing land resources andenvironmental and economic security.
Некоторые метрики заблокированы вашими
настройками согласия
Geographical education: problems of construction textbook of geography for middle school
(Al-Farabi Kazakh National University, 2018-01-01)
Kulash Nurbergenovna Mamirova
;
Tattigul Shakenova
;
Л. Ш. Киясова
;
M. Tokhsabaeva
;
М. Талипбай
Currently, the main factors determining the development of geographic education are humanization, ecologization, politicization, globalization and informatization of the content of education. Among theareas of geographical science, research on the problems of nature management and geoecology, the sustainable development of society and nature, problems of socio-demographic and political-geographicalcharacter are topical. In this connection, the purpose of the geography textbook in the educational process is that it should be a “strategic model” of the learning process, as it reflects the aims of education,the content of education, teaching methods and organizational forms. Simultaneously, the textbook is a “tactical model” of the learning process, as it reveals the sequence of presentation of the teaching material and sets the scenario for the learning process. The aim of the study is to substantiate the content of the geography textbook for secondary schools as an integrated information and activity model of the educational process that reflects the goals, principles, content and technology of the learning process. A textbook is a model in the sense that it not only reflects the structure and content of a certain didactic-methodical system, but also projects its implementation. The scientific and practical significance of the research is that the didactic principles of the construction of a school textbook are proposed, the informational core of which is its multifunctionality; a structural-content model of the school textbook was defined; developed science-based requirements for building a school textbook of geography and practical recommendations for future authors of textbooks. The methodological basis of the research was the current provisions on the personality-activity approach in teaching, the theory of the textbook and the theory of a holistic pedagogical process, the concepts and standards of school geographic education. In this connection, the structure and content of the geography textbook, oriented to the student’spersonal development activity, should assume the appropriate types of educational activity. In the textbook, the goals and objectives of education, the ways to organize the learning situations, the necessaryinformation for the formation of knowledge and competencies, the ways of solving problems, the types of generalization and systematization, consolidation and control, the organization of independent works,the reflection of educational activity and the expected results are proposed. The activity function of the textbook implements the creative educational activity of students and their evaluation position in relation to the material being studied. This approach guarantees the learner increased motivation and effectiveness of training.
Цитирования (OpenAlex) 1Цитирования (OpenCitations) 1

Journal of Geography and Environmental Management

Фильтры

Настройки

Сортировать по

результатов на странице