Загрузка...
Bulletin of Toraighyrov University Philology series
ISSN
2710-3528
Издатель
Toraighyrov University
8 результаты
Показано: 1 - 8 из 8
- Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, "CONCEPT OF GENDER EDUCATION IN THE UNIVERSITIES OF KAZAKHSTAN ""The fourth technological revolution introduces new changes in the direction and structure of world science. The content of the socio-humanitarian direction has expanded, and new concepts of education have appeared. Gender education is one of the fastest-developing areas of the social sphere of education. In Western countries, gender education began in the second half of the twentieth century and was carried out in Kazakhstan from the first years of sovereignty. The functioning of research centers focused on gender studies has had a beneficial effect on the formation of education in this area. Now half of the universities conduct gender-based disciplines with expanding priority directions. The sphere of gender knowledge, initially covering only the sociological direction, is filled with politics, economics, philology, and history. Gender education is considered as one of the most important components of the educational process of social and humanitarian specialists. Its content includes ideological and universal values. The problem of gender education and the study of the content of gender education are considered in various aspects. In Kazakhstan, gender education, and interdisciplinary connections are not clearly expressed, and the direction is not fully distinguishable. In this article, the gender education in Kazakhstan is studied, and creation of the concept of gender education is studied. Keywords: gender education, Kazakhstan, gender studies, gender-based disciplines, gender knowledge. " - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ҚАЗАҚ ПРОЗАСЫНДАҒЫ ШЕШЕНДІК СӨЗ ҮЛГІЛЕРІШешендік сөз үлгілері фольклор жанры болуымен қатар ХХ ғасыр қазақ прозасында жазушының көркемдік мақсаттарына сай сәтті қолданылып келді. Мақалада шешендік сөздердің әдебиеттегі алуан сипаттары мен көркемдік қызметі, әсіресе шешендік сөздердің тарихи романдардағы қолданылу көріністері талданады. Мақалада шешендік сөздердің қолданылу ерекшеліктері оның табиғатынан, ұлттық ерекшелігінен туындайтыны тұжырымдалады. Ж.Аймауытовтың «Күнікейдің жазығы», Ғ. Мүсіреповтің «Ұлпан», І. Есенберлиннің «Көшпенділер», С. Сматаевтың «Елім-ай», Ж. Ахмади «Құн» т.б. шығармаларындағы шешендік сөз шиырлары қарастырылады. Сонымен бірге жазушылар әдеби туындаларында би-шешендер мұраларын, олардан қалған қанатты сөздерді, сөз тіркестерін, мақал-мәтелдерді дайын форма күйінде өзгеріссіз қолданатыны да пайымдалады. Қазақ қаламгерлерінің көпшілігінің шығармаларында ұшырасатын мұндай дайын үлгілерді түрлі көркемдік, тарихи, шығармашылық талаптардың үдесінен шығу мақсатында пайдаланады. Тарихи романдарда халық санасына мықтап орныққан, ел аузындағы деректер арқылы көпшілікке кеңінен таныс айтулы қайраткерлердің, хандардың, батырлардың, абыз-ақсақалдардың, би-шешендердің бейнелерін қайта жаңғырту үрдісі жиі ұшырасады. Сол үшін халық жадындағы сюжеттерді, тұлғалармен байланысты оқиға желілерін, тарихи деректерді қаламгерлер жаңа шығарма аясында, соның көркемдік талаптарына сай игереді. Мақалада қаламгерлердің шешендік сөздердің айтылу мақамын, өлшем бірліктерін, сөз ырғағын, ой ағысын шынайы беру үшін кейіпкерлердің нақышына келтіре сөйлеу, ауызекі сөйлеу дәстүрінің ерекшелігін бейнелеу мақсатында саналы түрде қолданатыны тұжырымдалады. Кілт сөздер: шешендік сөздер, тарихи романдар, ауызекі сөйлеу дәстүрі, би-шешендер, ырғақ. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Р. МҰҚАНОВАНЫҢ «КҮНӘ» ӘҢГІМЕСІНІҢ КӨРКЕМДІК ТАБИҒАТЫ ЖӘНЕ НАРРАТИВТІК ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ(Toraighyrov University, 2026-09-17) - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, "COGNITIVE DESCRIPTION OF PROVERBS-SAYINGS AND WINGED WORDS IN THE LANGUAGE OF ANCIENT TURKIC WRITTEN MONUMENTS ""The article deals with the cognitive nature of proverbs-sayings and winged words in the language of ancient Turkic written monuments. The article aims to reveal the worldview function, the cognitive essence of proverbs and sayings, and winged words collected from ancient Turkic written monuments. They are a golden link that connects people’s lives past and present that is, a spiritual treasure that continues spiritual and cultural traditions, preserved in the mind of a person, society’s memory, language, and mentality. Winged words, proverbs, and sayings in the language of the ancient Turkic written monuments we are considering are also lexical units that provide an informational explanation when defining a conceptual system. In the course of the study, it was found that the concept of «man» occupies the main place in the linguomental space of the works of medieval poets Y. Balasaguni, M. Kashkari, A. Yugineki, S. Sarayi, A. Navoi, R. Khorezmi, it was determined that their winged words and proverbs and sayings have a conceptual meaning. Proverbs and sayings about human dignity, behavior, morals, fame, and honor, supplement the concept of «man» with units that reflect universal human values, such as «satisfaction» as well as «honor, shame», «heroism», «generosity» etc. were analyzed with their opposite meanings – «disgrace», «cowardice», «stinginess» in the language of written monuments. The conceptual meaning of the symbolic data with the numerals «two, four, thousand» related to the concept «man» was also taken into account. Keywords: written monuments, winged words, proverbs, sayings, concept. " - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, МЕДИАЛИНГВИСТИКАДАҒЫ ОТАНСҮЙГІШТІК ИДЕЯСЫНЫҢ БЕРІЛУІ («BALAPAN» ТЕЛЕАРНАСЫ БАҒДАРЛАМАЛАРЫ НЕГІЗІНДЕ)(Toraighyrov University, 2024-06-28); ; ; Бұл мақалада медиалингвистика саласы бойынша «Balapan» телеарнасы бағдарламалары тіліндегі отансүйгіштік құндылықтар туралы айтылады. Соңғы жылдары ұлттық мүдде мәселелері елімізге ортақ мәдени кеңістікте күн тәртібінде тұр. Бұл мәселе отандық медиа саласында түрлі тілдік бірліктермен өрнектеліп жүр. Халқымызды біріктіретін, қоғамға тән құндылықтарды, ортақ мүдделерді қалыптастыруға арналған іс-шаралар еліміздің халқын рухани байытады. Ұлттық құндылықтарды дамыту халықтың ұлттық мүдделері мен құндылықтарын ұстанудан басталады. Бұл үдеріс әр адамның балалық кезеңінен бойына сіңірілуі керек. Қазақ балаларының бойында осындай құндылықтарды дарытатын ең негізгі факторлардың бірі – телеарналардың қазақша мазмұнда болуымен қатар, отансүйгіштік мазмұндағы мәтіндер берілетін бағдарламалар. Әрбір бағдарламаның бала жасына сәйкес қызықты болуымен бірге бағдарламалардағы мәтіндерден отансүйгіштік дискурсы, прагматикасы сезілуі қажет. Осы бағыттағы зерттеу мақаламызда «Balapan» телеарнасындағы бағдарламалардағы отансүйгіштік идеясының дәріптелуі туралы қарастырылады. Медиалингвистикадағы отансүйгіштік идеясының бағдарлама мәтінінің арасына қажетті тілдік бірліктермен кіріктіріле отырып берілуі, оның тілдік қызмет атқаратындығы, бала көрерменге әсер етуі сөз болады. Бұл зерттеудің теориялық және практикалық құндылығының жоғары және зерттеу бағытының жаңа екендігін көрсетеді. Кілт сөздер: «Balapan» телеарнасы, отансүйгіштік, телеарна бағдарламалары, ұлттық құндылықтар, мәтін. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, NEUROLINGUISTIC CHARACTERISTICS OF A CHILD’S PERSONALITY(Toraighyrov University, 2026-09-17); - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, МУЛЬТИМЕДИЯЛЫҚ КОРПУС ЖАСАУДЫҢ ПРОБЛЕМАЛАРЫ"Қазақ тілінің мультимедиялық корпусын жасау – көп зерттеуді қажет ететін тың сала. Ауызекі сөйлеу тілі бүгінгі күнге дейін тек мәтінді салыстыру, талдау деңгейінде ғана қарастырылып келді. Мультимедиялық корпус екінші тіл ретінде қазақ тілін меңгертуде өте тиімді құрал бола алады. Ауызекі сөйлеу тілі мен әдеби тіл нормасындағы ауытқулар мен сәйкессіздіктерді анықтауда зор үлесін қоса алады. Бұл мақалада мультимедиялық корпус жасау барысында туындайтын проблемалар анықталды. Проблемаларды анықтау – корпус жасау жұмысын жеңілдетіп, алдын ала кедергілерді жеңуге көмегін тигізеді. Ол үшін «Корпус» терминіне қысқаша түсініктеме беріліп, соның ішіндегі «мультимедиялық корпус» анықталды. Қазақ тілінің ұлттық корпусы және шетелдік НКРЯ (Орыс тілінің ұлттық корпусы) құрамына енетін мультимедиялық корпустың (МУРКО) мысалында қысқаша сипаттама жасалды. Осы саланы зерттеген ғалымдардың тұжырымдарына сүйеніп, мультимедиялық корпустардың маңыздылығы және қажеттілігі айқындалды. Сонымен қатар корпусты жасау барысында туындайтын қиындықтар қарастырылды. Олар бірнеше түрге бөлінді. Атап айтқанда, мультимедиялық корпустың репрезентативтілігі, тақырыптарға бөліп тегтеу, корпустың ыңғайлылығы, техникалық безендірілуі, әдеби тілдің нормасының ережелерін сақтау т.б. Зерттеу нәтижелері қазақ тілінің мультимедиялық корпусының теориялық тұжырымдарын жасап, ішкорпустарға бөлуге септігін тигізеді. Кілтті сөздер: корпустық лингвистика, корпус, мультимедия, ішкорпус, мәтін. " - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ҰЛТ ЗИЯЛЫЛАРЫ ТҰЛҒАСЫН САХНАЛАУДАҒЫ КӨРКЕМДІК-ТАРИХИ ШЫНДЫҚБұл мақалада ХХ ғасыр басындағы ұлт зиялыларының тұлғасы сомдалған пьесалардағы көркемдік-тарихи шындық мәселесі зерделенеді. Осы орайда Мағжанның өміріне қатысты Жолтай Жұмат-Әлмашұлының «Абақты-ғұмыр», Виктор Шалаевтың «Мағжан соты», Дулат Исабековтің «Жүз жылдық махаббат», Алмас Нүсіптің «Мағжан», Жұмагүл Солтиеваның «Әйел махаббаты» пьесалары зерттеу нысанаға алынды. Алаш зиялысы ретінде Мағжан Жұмабаевтың тұлғасын сахналаудағы тұстары арнайы қарастырылып, әрбір драматургтің өзіндік шеберлік деңгейіне де назар аударылды. Осы туындылардағы басты кейіпкер Мағжанның бейнесі арқылы көрініс тапқан алаш зиялыларының тұлғасы қаншалықты тарихи шындықпен байланысып жатқаны ашып көрсетіледі. «Абақты-ғұмыр» туындысындағы Нәзір Төреқұлов, Сұлтанбек Қожанов; «Мағжан соты» пьесасындағы Міржақып Дулатов, Әлихан Бөкейханов, Мұхамеджан Тынышпаев, Сәкен Сейфуллин; «Жүз жылдық махаббат» пьесасындағы Сәкен, Бейімбет, Ілияс; «Мағжан» туындысындағы Бернияз Күлеев пен Мұхтар Әуезов есімдерінің ардақталуы негізсіз еместігі талданады. Саяси қуғынға ұшыраған ұлт зиялыларының тағдыры сахналанған кейбір пьесалардағы ортақ ұқсастықтардың болуы да, олардың алынған фактілердің дұрыстығын нақтылап көрсететіндігімен ерекшеленетіні де сөз етілді. Пьесалардағы тарихи тұлғалардың көркемдік шындықпен қабысып жатқандығына баса назар аударылды. Республикалық, аймақтық театр сахналарында толығымен қойылған драмалық қойылымдардың маңызы да қамтылды. Кілтті сөздер: Ұлттық мүдде, зиялылар, алаш идеясы, тұлға, ақын, сахналық қойылым, т.б.