Жарияланымдар / Публикации
Постоянный URI для этого сообществаhttps://cris.qyzpu.kz/handle/123456789/2
Просмотр
15 результаты
Результаты поиска
- Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, МЕХАНИЗМ СТАНДАРТИЗАЦИИ НЕПРЕРЫВНОГО ПРОФЕССИОНАЛЬНОГО РАЗВИТИЯ УЧИТЕЛЕЙ(Kazakh National Pedagogical University, 2025-03-01); ; ; Данное исследование посвящено механизму стандартизации непрерывного профессионального развития учителей как ключевого фактора повышения качества образования. Исследования показывают, что компетентность учителя напрямую влияет на успешность ученика и непосредственно зависит от системного профессионального развития педагога.Анализ международного опыта (Казахстан, Австралия, Великобритания, Канада, Шотландия, Сингапур, Эстония) демонстрирует, что наиболее эффективным инструментом стандартизации выступает Профессиональный стандарт, интегрированный в единую систему оценивания учителя. В связи с этим целью исследования стало проведение анализа международного опыта, научно-исследовательских и эмпирических данных для обоснования актуальности разработки стандартных рамок профессионального развития и аргументации выбора методологии, концепции и структуры Профессионального стандарта. Методологическую основу исследования составили научная экспертиза действующего Профессионального стандарта в национальной образовательной системе, а также анализ, обобщение и систематизация научных данных.В результате исследования обоснована необходимость трансформации разрозненных краткосрочных мероприятий в единую систему непрерывного профессионального развития учителей, а также раскрыт потенциал Профессионального стандарта как объективного инструмента оценки качества преподавания. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ЭФФЕКТИВНАЯ ПОЛИТИКА И МЕРЫ ОБЕСПЕЧЕНИЯ ЛИЧНОСТНОГО РАЗВИТИЯ И ПСИХОЛОГИЧЕСКОГО БЛАГОПОЛУЧИЯ УЧАЩИХСЯ: АНАЛИТИЧЕСКИЙ ОБЗОР(Kazakh National Pedagogical University, 2025-03-01); Galiya Bayzhumaevna SarzhanovaАктуальность исследования обусловлена необходимостью совершенствования образова-тельной политики в области обеспечения личностного развития и психологического благо-получия учащихся в условиях современных вызовов и трансформации образовательных систем. Цель исследования – проведение комплексного анализа эффективных стратегий и подходов, применяемых в различных странах для формирования благоприятной образовательной среды, способствующей личностному развитию и психологическому благополучию обучающихся. Методы исследования включают системный анализ международных стандартов и рекомен-даций, сравнительный анализ национальных образовательных практик, контент-анализ данных Европейского портала информации здравоохранения ВОЗ (19 баз данных и отчетов), методы статистической обработки данных. Результаты: идентифицированы ключевые тенденции в обеспечении личностного роста и психологического благополучия учащихся; выявлены наиболее эффективные программы социально-эмоционального обучения (SEL) и инклюзивного образования; определены факторы успешной реализации психологической поддержки в образовательных учреждениях. Практическая значимость заключается в разработке научно обоснованных рекомендаций по совершенствованию образовательной политики и определении перспективных направлений развития систем психологической поддержки учащихся. Резуль-таты исследования могут быть использованы при разработке образовательных программ и стратегий психолого-педагогического сопровождения обучающихся в школе. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, НАЦИОНАЛЬНАЯ ИДЕНТИЧНОСТЬ И КУЛЬТУРНАЯ ПАМЯТЬ В РАССКАЗЕ БАХЫТЖАНА КАНАПЬЯНОВА «БАХЧИСАРАЙ»(2025-03-01); Статья посвящена анализу рассказа Бахытжана Канапьянова «Бахчисарай» с фокусом на проблему национальной идентичности и культурной памяти. В ходе исследования рассматриваются способы, которыми автор через образ и переживания героя передает тему утраты родины и сохранения культурной памяти в условиях изгнания. Образ старика Кемаля, переживающего ностальгию по Крыму, а также символика Бахчисарая становятся центральными элементами для понимания глубины связи с родной землей и с прошлым. В статье используется метод системного анализа, а также подход к исследованию через психоэмоциональную и культурную реконструкцию, которая помогает раскрыть механизмы сохранения национальной идентичности через переживания героев. Рассказ Канапьянова позволяет увидеть важность памяти и духовной связи с родной культурой, несмотря на внешние трудности и насильственное изгнание.Цитирования (OpenAlex) 1Цитирования (OpenCitations) 1 - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Социальные практики наставничества как фактор профессионального развития молодых сельских педагогов(Al-Farabi Kazakh National University, 2025-03-20); ; ; Развитие движения наставничества в казахстанских школах требует ее институционализации как ресурса профессионального развития педагогов. Цель статьи – проанализировать содержание и основные формы организации профессионального взаимодействия сельских молодых педагогов с наставниками, а также определить проблемные «зоны» в реализации программ наставничества в сельских общеобразовательных и малокомплектных школах. Авторы аргументируют тезис о том, что развитие движения наставничества в казахстанских школах требует ее институционализации на основе трансформации программ подготовки и переподготовки педагогических кадров. С целью выявления основных форм организации профессионального взаимодействия молодых педагогов с наставниками были проведены анкетирование и интервью среди молодых и опытных сельских педагогов Алматинской области, основную часть которых составили выпускники Казахского национального женского педагогического университета. В ходе интервьюирования молодых сельских педагогов на вопрос о том, какие формы профессионального развития предпочитают молодые сельские педагоги, были получены ответы, которые позволяют определить проблемные «зоны» в реализации программ наставничества в сельских школах. Согласно данным интервью только 16,3% начинающих учителей готовы получать консультации от наставников. Напротив, большинство молодых педагогов предпочитают самообразование (32,7%) и курсы повышения квалификации, включая мастер-классы, семинары, онлайн-курсы и вебинары (26%). Всего 9,6% указали предметные методические объединения как одну из эффективных форм профессионального развития, несмотря на то, что они призваны оказывать методическую помощь начинающему учителю. Авторы приходят к выводу о том, что нормативное регулирование статуса учителя-наставника и внедрение институционализации наставничества как части программы введения в профессию окажет непосредственное влияние на усиление педагогического потенциала страны и повышение роли непрерывного профессионального развития сельских педагогов. Ключевые слова: профессиональное развитие, профессиональная адаптация, институционализация наставничества, сельскиe учителя - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, PLAYFUL LEARNING И ДОШКОЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ: БИБЛИОМЕТРИЧЕСКОЕ КАРТИРОВАНИЕ ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКОЙ ЛИТЕРАТУРЫ (2004-2024)(Ablai Khan University, 2025-06-01); ; В данной статье авторами проведено библиометрическое картирование исследовательской литературы (2004-2024) playful learning и дошкольное образование. Цель данного библиометрического обзора – проведение систематического картирования тенденций исследований в области playful learning в дошкольном образовании за последние 20 лет с использованием метаданных, извлеченных из базы данных Web of Science. Поиск охватывал период с 2004 по 2024 год и проводился в течение трех недель декабря 2024 года. Изначально при осуществлении поиска база WoS предоставила в общей сложности 1 445 555 публикаций. Далее поиск был отфильтрован по следующим показателям: Review Article, период с 2004 по 2024 год, по категориям «Education Educational Research», «Education Scientific Disciplines» согласно которым авторы получили 981 публикацию, которые в конечном итоге были сохранены и использованы в анализе в данном исследовании. Данный подход направлен на сбор метаданных с базы WoS для более широкого изучения вопроса playful learning в дошкольном образовании. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ИННОВАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ ПРОЕКТНОГО ОБУЧЕНИЯ В ЛАБОРАТОРНОМ КУРСЕ ПО БИОЛОГИИ: ОТ ТЕОРИИ К ПРАКТИЧЕСКОМУ ОПЫТУ(Zhetysu University, 2025-06-23); ; ; ; В данной статье рассматриваются современные инновационные методы проектного обучения, внедряемые в лабораторный курс по биологии. Основное внимание уделяется тому, как проектный подход способствует эффективному объединению теоретических знаний и практического опыта студентов. В отличие от традиционных форм преподавания, ориентированных на запоминание и воспроизведение материала, проектное обучение предполагает активное включение студентов в исследовательскую деятельность, что способствует развитию у них критического мышления, аналитических умений и исследовательских навыков. Ключевым элементом данного подхода является практическая составляющая курса, включающая, например, анализ крови и интерпретацию полученных данных. Подобные задания позволяют студентам не только закрепить полученные теоретические знания, но и лучше понять физиологические процессы, происходящие в организме человека. Работа в команде над научными мини-проектами способствует формированию умений планировать эксперимент, анализировать результаты и делать обоснованные выводы. Сравнительный анализ традиционных и проектных форм обучения, представленный в статье, показывает явные преимущества последнего. Студенты, обучающиеся по проектной методике, демонстрируют более высокие результаты в усвоении учебного материала, а также проявляют больше инициативы и креативности при выполнении заданий. Кроме того, повышается уровень вовлечённости студентов в образовательный процесс. Результаты исследования, проведённого в рамках курса, подтверждают высокую эффективность применения проектного обучения при подготовке будущих специалистов в области биологии. Таким образом, можно сделать вывод, что внедрение проектного подхода в лабораторные занятия не только актуально, но и необходимо в условиях современных образовательных требований. Бұл мақалада биология пәні бойынша зертханалық курсқа енгізіліп жатқан жобалық оқытудың заманауи инновациялық әдістері қарастырылады. Негізгі назар жобалық тәсілдің студенттердің теориялық білімдері мен практикалық тәжірибесін тиімді біріктіруге қалай ықпал ететініне аударылған. Дәстүрлі, материалды жаттап алып, қайталауға негізделген оқыту формаларынан айырмашылығы, жобалық оқыту студенттердің зерттеушілік қызметке белсенді қатысуын көздейді, бұл олардың сыни ойлауын, аналитикалық қабілеттерін және ғылыми-зерттеу дағдыларын дамытуға ықпал етеді. Аталған әдістің негізгі элементі – курс құрамындағы практикалық жұмыс, мысалы, қан талдауын жүргізу және алынған мәліметтерді интерпретациялау. Мұндай тапсырмалар студенттерге тек теориялық білімдерін бекітіп қана қоймай, сонымен қатар адам ағзасында жүретін физиологиялық үдерістерді тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Ғылыми мини-жобалармен топта жұмыс істеу – тәжірибені жоспарлау, нәтижелерді талдау және негізделген қорытынды жасау сияқты дағдыларды қалыптастыруға көмектеседі. Мақалада ұсынылған дәстүрлі және жобалық оқыту формаларының салыстырмалы талдауы соңғысының айқын артықшылықтарын көрсетеді. Жобалық әдіспен оқытылған студенттер оқу материалын жақсы меңгеріп қана қоймай, тапсырмаларды орындау барысында бастамашылдық пен креативтілікті көбірек танытады. Сонымен қатар, студенттердің білім беру үдерісіне тартылу деңгейі артады. Курстың аясында жүргізілген зерттеу нәтижелері жобалық оқытудың болашақ биология мамандарын даярлаудағы жоғары тиімділігін дәлелдейді. Осыған орай, зертханалық сабақтарға жобалық тәсілді енгізу қазіргі білім беру талаптары жағдайында өзекті ғана емес, сонымен қатар қажетті екендігі туралы қорытынды жасауға болады. This article discusses modern innovative methods of project-based learning implemented in a laboratory course in biology. The main focus is on how the project approach contributes to the effective integration of theoretical knowledge and practical experience of students. In contrast to traditional forms of teaching focused on memorization and reproduction of material, project- based learning involves active inclusion of students in research activities, which contributes to the development of their critical thinking, analytical skills and research skills. A key element of this approach is the practical component of the course, including, for example, blood analysis and interpretation of the obtained data. Such tasks allow students not only to consolidate their theoretical knowledge, but also to better understand the physiological processes occurring in the human body. Team work on scientific mini-projects contributes to the formation of skills to plan an experiment, analyze the results and make reasonable conclusions. The comparative analysis of traditional and project-based forms of learning presented in the article shows the clear advantages of the latter. Students who study using the project methodology demonstrate higher results in the assimilation of educational material, as well as show more initiative and creativity in the performance of tasks. In addition, the level of students' involvement in the educational process increases. The results of the research conducted within the framework of the course confirm the high efficiency of project-based learning in the training of future specialists in the field of biology. Thus, we can conclude that the introduction of the project approach in laboratory classes is not only relevant, but also necessary in the conditions of modern educational requirements. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, АНАЛИЗ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ ТРУДНОСТЕЙ АДАПТАЦИИ ДЕТЕЙ С ОСОБЫМИ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫМИ ПОТРЕБНОСТЯМИ К ДОШКОЛЬНОЙ ОРГАНИЗАЦИИ(Kazakh National Pedagogical University, 2025-10-01); В статье рассматриваются педагогические трудности адаптации детей с особыми образовательными потреб-ностями к дошкольной организации. Актуальность исследования определяется возрастающей численностью детей данной категории в детских садах и существующими противоречиями между потребностями инклюзивной практики и готовностью дошкольных организаций к их удовлетворению. Целью исследования является выявлениеи анализ педагогических трудностей адаптации детей с особыми образовательными потребностями к условиям дошкольных организаций для последующей разработки научно обоснованных рекомендаций по оптимизации данного процесса. Эмпирическое исследование проведено с использованием качественной методологии на базе трех дошкольных организаций города Тараз Жамбылской области с привлечением 6 воспитателей и 15 родителей детей целевой группы. Сбор данных осуществлялся методом полуструктурированного интервьюирования с последующим анали-зом полученного материала. Результаты исследования демонстрируют многоаспектный характер адаптационных трудностей, проявляющихсяна эмоциональном, поведенческом, социальном и режимном уровнях функциони-рования детей. Выявлены недостаточность специальных компетенций у педагогов, неблагоприятные организацион-ные условия и дефицит методического сопровождения. Установлено наличие коммуникативных барьеров между участниками воспитательно-образовательного процесса, обусловленных различиями в восприятии и интерпретации адаптационных явлений. Научная значимость работы заключается в расширении теоретических представлений о специфике адаптационного процесса детей с особыми образовательными потребностями в дошкольной организации. Практическая ценность исследования определяется возможностью использования полученных результатов для оптимизации инклюзивной образовательной практики, совершенствования системы профессиональной подготовки педагогов и развития эффективных механизмов взаимодействия между дошкольными организациями и семьями воспитанников. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, АЯҚҚА ҚАТЫСТЫ АТАУЛАРДЫҢ СИМВОЛДЫҚ ЖӘНЕ ЛИНГВОМӘДЕНИ МАҒЫНАҒА ИЕ БОЛУЫ(2026-03-01); Бұл мақалада қазақ тіліндегі аяққа қатысты атаулардың, атап айтқанда, «табан» және «балтыр» сөздерінің символдық және лингвомәдени мағыналары талданады. Бұл атаулар тек анатомиялық дене бөліктерін ғана емес, сонымен қатар терең мәдени және танымдық мазмұнды да білдіреді. Зерттеуде қазақ тіліндегі дене мүшелерін білдіретін сөздердің танымдық табиғаты мен тарихи қалыптасуы тілдік деректер негізінде қарастырылып, ұлттық дүниетанымдағы орны анықталды. Зерттеудің өзектілігі – қазақ тіл білімінде бұл сөздердің когнитивтік-концептуалдық құрылымы, семантикалық өрісі, лингвомәдени сипаты толық зерттелмеген. Сондықтан бұл зерттеу – қазақ тіліндегі антропоцентристік бағыттағы ғылыми ізденістерге қосылатын үлес.Зерттеу мақсаты – қазақ тіліндегі аяқ бөліктері атауларын тарихи, когнитивтік және мәдени тұрғыда қарастыра отырып, олардың символдық мәні мен метафоралық қызметін анықтау. Осы арқылы тіл мен мәдениеттің өзара ықпалдасу негіздерін ашу көзделеді.Зерттеу әдістері ретінде тарихи-салыстырмалы әдіс, когнитивтік лингвистика тәсілдері (метафоралық, прототиптік, жүйелік немесе фреймдік), сондай-ақ этимологиялық талдау қолданылды.Негізгі нәтижелер: «табан» сөзі – тұрақтылық, еңбек, төзімділік концептілерін бейнелейтін лингвомәдени таңба ретінде сипатталды. Ал «балтыр» сөзі – шаршау, қажу, күш пен мықтылық ұғымдарымен байланыста метафоралық мәнге ие. Қорытындысында, аяққа қатысты ағза атауларының когнитивтік моделі мен мәдени мәні қазақ тіліндегі ұлттық болмыс пен құндылықтардың көрінісі ретінде танылып, тіл мен мәдениеттің байланысын нақты көрсетті.Зерттеу нәтижелері мен тұжырымдары қазақ тіліндегі «табан», «балтыр» концептерінің терең мәдени-символдық мазмұнға ие екенін, олардың адамның әлеуметтік, эмоционалдық және психологиялық тәжірибесін бейнелейтінін дәлелдеді. Бұл – ұлттық лексиканың когнитивтік құрылымын зерделеуде маңызды қадам.Зерттеудің ғылыми маңыздылығы – когнитивтік семантика мен этнолингвистика тұрғысынан ұлттық концептосфераны танудағы үлесімен анықталады. Практикалық маңызы – зерттеу нәтижелері этнолингвистика, когнитивтік және мәдени лингвистика салаларында, сондай-ақ тіл оқыту мен аударма тәжірибесінде қолдануға тиімді. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, STEM+ БІЛІМ БЕРУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ АРҚЫЛЫ КӘСІБИ КАДРЛАРДЫ ДАЙЫНДАУ: ЕРЕКШЕЛІКТЕР МЕН ПРОБЛЕМАЛАР(2026-03-01); STEM-білім беру-пәндерді біріктіруге бағытталған және экономикалық әрі әлеуметтік процестердің қарқынды дамуы жағдайында әлемнің дамыған елдерінде кеңінен қолданылатын білім беру тәсілі. Мақалада инновациялық экономикаға білікті кадрларды сапалы дайындау тұрғысынан STEM+ білім беру зерттеу технологиялық мүмкіндікке бағытталған даму стратегиясының негізгі компоненті анықтау болып табылады.Зерттеудің мақсаты көрсеткендей, білім бағдарламаларын жүзеге асыратын білім беру ұйымдарында STEM+ технологияларын қолданудың ерекшеліктерін эмпирикалық деректер негізінде талдау жүргізілді. Зерттеу әдістемесі студенттер арасында сауалнама жүргізуге және ақпарат жинаудың электрондық формасын пайдалануға негізделген. Алынған деректер рейтингілік талдау, жүйелеу және сұрыптау әдістерімен өңделді. Мақалада STEM+ технологияларын енгізу процесіндегі негізгі ерекшеліктерді көрсетті. Қазақстан жағдайында басты кедергілерге білім беруді қаржыландыру мәселелері (қатысушылардың 53%-дан астамы), заманауи жабдықтар мен бағдарламалық қамтамасыз етудің жеткіліксіздігі (54,6%), педагогтердің кәсіби дайындығының төмендігі (75%-дан астамы) жатады. Сонымен қатар, білім беру процесін қарқынды дамыту мақсатында STEM+ технологияларын қолдану қажеттілігі жөнінде кәсіби рефлексияның төмендігі анықталды.Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, университеттерде STEM+ технологияларын енгізуде басты рөл педагогикалық кадрларды заманауи технологияларды қолдануға дайындау факторларына тиесілі. Бұл нәтижелер кәсіби білім беру ұйымдарында білікті кадрларды даярлау үшін STEM+ білім берудің жағдайларын, проблемаларын және даму перспективаларын ғылыми тұрғыдан зерттеуде маңыздылығын дәлелдейді. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, ЖОҒАРЫ БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІНДЕ«ПЕДАГОГТІҢ СӨЗ МӘДЕНИЕТІ» ПӘНІН ОҚЫТУ ҮДЕРІСІНІҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ(2026-03-01); А.А. ШойбековаБүгінгі білім беру жүйесінде болашақ педагогтарды жан-жақты даярлау – жоғары оқу орындарының басты міндеттерінің бірі. Бұл ретте, «Педагогтің сөз мәдениеті» пәнінің алатын орны ерекше. Аталған пән тек тілдік нормаларды меңгеру ғана емес, сонымен қатар педагогикалық қарым-қатынастың психологиялық аспектілерін түсінуге және меңгеруге бағытталған. Зерттеу мақсаты – болашақ педагогтердің кәсіби және тұлғалық дамуына әсер ететін маңызды компоненттердің бірі ретінде «Педагогтің сөз мәдениеті» пәнін психологиялық тұрғыдан оқыту ерекшеліктерін талдау және оның тиімді әдістемелік моделін ұсыну. Зерттеудің негізгі бағыттары мен идеялары болашақ мұғалімнің кәсіби құзыреттілігінің құрамдас бөлігі ретінде сөйлеу мәдениетінің психологиялық және коммуникативтік аспектілерін айқындауға бағытталған. Мақалада педагогтің сөз саптау, дауыс ырғағы, сөйлеу мәнері мен интонациясының оқушылардың қабылдауына, мотивациясына және эмоционалдық ахуалына әсер ету тетіктері зерделенеді. Сонымен қатар, педагогикалық қарым-қатынаста тыңдаушының жас және жеке психологиялық ерекшеліктерін ескеру, эмоционалды тұрақтылық пен өзін-өзі реттеу дағдыларын дамыту мәселелері талданады. Ғылыми және практикалық маңыздылығы – зерттеу нәтижелері педагогикалық жоғары оқу орындарында «Педагогтің сөз мәдениеті» пәнін оқыту процесін жетілдіруге, болашақ мұғалімдердің коммуникативтік құзыреттілігін арттыруға және психологиялық тұрғыдан тиімді қарым-қатынас орнатуға бағытталған әдістемелік ұсыныстар әзірлеуге мүмкіндік береді. Әдіснамасы – сипаттамалық және талдамалық тәсілдерге, психолингвистикалық және педагогикалық психология қағидаттарына сүйенеді. Зерттеу барысында бақылау, сауалнама, сұхбат және тәжірибелік сабақ үлгілері сияқты әдістер қолданылып, студенттердің сөйлеу және коммуникативтік мінез-құлқын дамытудағы психологиялық тренингтер мен рөлдік ойындардың тиімділігізерделенеді. Қорытындысында, пәнді психологиялық бағытта ұйымдас-тыру болашақ педагогтің кәсіби сөйлеу мәдениетін қалыптастырып қана қоймай, оның тұлғалық кемелденуіне және білім беру үдерісінің сапасын арттыруға септігін тигізетіні анықталады.