Жарияланымдар / Публикации
Постоянный URI для этого сообществаhttps://cris.qyzpu.kz/handle/123456789/2
Просмотр
60 результаты
Результаты поиска
- Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Constructing the Terminological Core of NLP Ontology(2023-09-13)Цитирования (OpenAlex) 3Цитирования (OpenCitations) 3 - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Уровень изученности академического письма и актуальные вопросы по созданию электронного контента(Al-Farabi Kazakh National University, 2022-04-16); Karlygash MoldabayevaAs academic writing is a new and developing theme in the field of scientific sphere of Kazakhstan, while some scientists of the country have studied the theoretical and practical bases of academic writing, there are some issues that should be investigated, including the creation of electronic content using the Internet resources in the period of rapid development of information technology and the problems of teaching academic writing using electronic resources require a profound research. Before moving on to the research,we studied the works of scientists from near and far abroad and this article describes the level of study of academic writing abroad, in neighboring Russia, its formation as a separate subject, history and teaching methods. In this regard, in the article we conducted reviews of works of some Russian researchers such as of I.B. Korotkina, I.N. Минеева, I. Kvitsiniya, L.A. A Milovanova. In order to analyze the level of application of academic discourse abroad, the works of Merton R. K., Beavis C., Green B., Beavis C., Kress G. A., Snyder I. will be taken into consideration. In addition, in order to determine the history of the formation of the academic writing in Kazakhstan, its preconditions, R. Syzdykova, B. Abylkasymov’s works are reviewed and we focus on the history of scientific style, which was founded in the second half of the XIX century, considering as the starting point of modern academic writing. At present, local scientists like E. Ospanov, B.B. Dinaeva, S.M. Sapina are studying the theoretical and practical aspects of this issue, they describe ways to compile an academic text in the Kazakh language and all their papers are profoundly discussed in the article. In conclusion the ways to introduce an academic writing into the scientific space of our country using electronic resources are described. Key words: academic writing, web resources, language templates, language constructors, electronic textbooks, information technology. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, FEATURES OF LEARNING THE POLYSEMY OF THE ADJECTIVE "BLACK"(2022-06-30) - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Semantic oppositions of certainty - uncertainty in the expression of quantitative meanings in languages with different structures(2022-06-30)Семантические оппозиции определенности-неопределенности в выражении квантитативных смыслов в разноструктурных языкахВ статье проведено контрастивное описание семантических оппозиций определенностинеопределенности в выражении квантитативных смыслов в таких разноструктурных языках, как русский, казахский и английский языки.На основе примеров сопоставлены способы выражения категории единичности, которая состоит из трех базовых компонентов: квантитативности, предметности и определенности/неопределенности.Выявлено, что понятие определенности в сопоставляемых языках маркируется посредством универсальных квантификаторов, которые выражают сово купность.Особое внимание уделено семантике артиклей в английском языке и грамматическим способам выражения неопределенности в безартиклевых в русском и казахском языках.Авторами приведены примеры, иллюстрирующие процесс грамматикализации числительного один, бір, one.В результате исследования они приходят к выводу о том, что в сопоставляемых языках количественные значения выражаются посредством изоморфных и алломорфных способов кодирования определенн ости/неопределенности в узусе.Ключевые слова: определенность-неопределенность, единичность-множественность, квантитативный смысл, разноструктурные языки, семантические оппозиции. ВведениеДуализм, или бинарность, -основная характеристика, присущая для природных процессов.Принцип бинарности социальных систем был обоснован Э. Дюркгеймом.Выявление и изучение неустойчивых семантических корреляций дает более глубокое представление о семантических изменениях на уровнях лексического значения, поэтому изучение семантических оппозиций -один из продуктивных путей проникновения в сущность языковых изменений и социальных процессов, породивших эти изменения.Следует отметить, что семантические оппозиции образуются как на уровне деннотативного, то есть предметно-логического аспекта значения, ориентированного на отражение объективной действительности, так и на уровне коннотации -субъективного, экспрессивного и эмоциональнооценочного лексического значения (И.В.Арнольд, О.С.Ахманова, В.Н.Телия, И.А.Стернин, Е.Г.Белявская).Т.В.Цивьян подчеркивает универсальный характер бинарных оппозиций и предполагает, что бинарная модель мира отражается в космологизированности и архетипической модели мира [1; 5].Концепт «число» как универсальная категория и элемент культурного кода, с помощью которого описывается окружающий мир, имеет свои закономерности вычленения и структурирования информации о мире в различных языках.Сопоставительное изучение феномена «число» дает информацию о культурно обусловленных квантитативных критериях, что позволяет определить сходства и различия числовых значений в различных лингвокультурах, что особенно важно в процессе межкультурной коммуникации и переводческих трансформаций.В связи с этим в настоящей статье рассматриваются способы выражения квантитативных смыслов категорий единичности-множественности в таких разноструктурных языках, как русский, казахский и английский.Как известно, по типологической классификации русский язык относится к языкам флективного типа, казахский -агглютинативного, английский -аналитического.Когнитивные процессы, связанные с квантификацией как количественным выражением качественных признаков, привели к созданию бинарных оппозиций и семиотических комплексов.Согласно Е.М.Лазуткиной, «именованию "число" предшествует такая мыслительная операция, как вычленение субъектом сознания предметов-явлений-событий и первичная их категоризация в оппозиции "счи- - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, COGNITIVE NATURE OF ETHNOGRAPHIC UNITS RELATED TO THE GIRLIn the research work, the main object is ethnographic units, linguistic and cultural units associated with the girl. Each nation has its own specifics, its own worldview, culture, history, traditions. Their millennial appearance is preserved in the wise language of that nation, people. Currently, as a result of the merger of various sciences, interesting and important research works are being conducted. The scientific direction linking these sciences is the anthropocentric direction. That is, the units included in the object of research are considered with a focus on the human factor, on the person himself. The article examines the works of N.Ualiuly, A.Baigutova, A.Alimzhanova, G. Shokym, T.Yermekova, M.Bigeldieva and other scientists. Also, the main object of our research, ethnographic units are considered in the prism of new branches of linguistics, their cognitive nature and potential are revealed. While many scientific studies and projects devoted to the topic of girls, women, were conducted in different directions, ethnographic units related to the girl in our work acquire a primary character. Such ethnographic units include: customs and traditions in relation to a girl, a woman, their cognitive formulations, linguistic units related to girls in general, with the potential to determine and characterize the national flavor. The study provides arguments in favor of the fact that such linguistic units are one of the main concepts that form the worldview, cultural, spiritual wealth of the nation. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Қазақ тіліндегі тұрақты тіркестердің құрамында сақталған тарихи уәждер(2022-09-30)Цитирования (OpenAlex) 2 - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, 7-сынып оқушыларына тыйым сөздер арқылы лингвомәдени құзіреттілікті қалыптастыру амалдары(Al-Farabi Kazakh National University, 2023-01-16); - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, МУЛЬТИМЕДИЯЛЫҚ КОРПУС ЖАСАУДЫҢ ПРОБЛЕМАЛАРЫ"Қазақ тілінің мультимедиялық корпусын жасау – көп зерттеуді қажет ететін тың сала. Ауызекі сөйлеу тілі бүгінгі күнге дейін тек мәтінді салыстыру, талдау деңгейінде ғана қарастырылып келді. Мультимедиялық корпус екінші тіл ретінде қазақ тілін меңгертуде өте тиімді құрал бола алады. Ауызекі сөйлеу тілі мен әдеби тіл нормасындағы ауытқулар мен сәйкессіздіктерді анықтауда зор үлесін қоса алады. Бұл мақалада мультимедиялық корпус жасау барысында туындайтын проблемалар анықталды. Проблемаларды анықтау – корпус жасау жұмысын жеңілдетіп, алдын ала кедергілерді жеңуге көмегін тигізеді. Ол үшін «Корпус» терминіне қысқаша түсініктеме беріліп, соның ішіндегі «мультимедиялық корпус» анықталды. Қазақ тілінің ұлттық корпусы және шетелдік НКРЯ (Орыс тілінің ұлттық корпусы) құрамына енетін мультимедиялық корпустың (МУРКО) мысалында қысқаша сипаттама жасалды. Осы саланы зерттеген ғалымдардың тұжырымдарына сүйеніп, мультимедиялық корпустардың маңыздылығы және қажеттілігі айқындалды. Сонымен қатар корпусты жасау барысында туындайтын қиындықтар қарастырылды. Олар бірнеше түрге бөлінді. Атап айтқанда, мультимедиялық корпустың репрезентативтілігі, тақырыптарға бөліп тегтеу, корпустың ыңғайлылығы, техникалық безендірілуі, әдеби тілдің нормасының ережелерін сақтау т.б. Зерттеу нәтижелері қазақ тілінің мультимедиялық корпусының теориялық тұжырымдарын жасап, ішкорпустарға бөлуге септігін тигізеді. Кілтті сөздер: корпустық лингвистика, корпус, мультимедия, ішкорпус, мәтін. " - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, Expressive stylistics: paradigms of alliteration and assonance(Al-Farabi Kazakh National University, 2023-06-01); S. B. UtegulovaЭКСПРЕССИВТІК СТИЛИСТИКА: АЛЛИТЕРАЦИЯ ЖӘНЕ АССОНАНС ПАРАДИГМАЛАРЫМақаланың зерттеу тақырыбы қазіргі қазақ тілінің қоғамдық әлеуметтік қызметі кластерлік тұрғыдан дамып, сан түрлі коммуникативтік қажеттілікті өтеуі, негізінен, оның стильдік, тілдік бірліктерінің қасиет-сапаға ие болу ерекшеліктерімен тығыз байланысты.Қоғамда тіл айрықша маңызды рөл атқаратындықтан, адамның көңіл-күй толғанысын, сезімін жеткізудің басты құралына айналған.Себебі тіл адамнан тыс тұрған жеке құбылыс емес, адаммен бірліктегі бірінбірі анықтайтын күрделі құрылым болып табылады.Мақаланың мақсаты қазақ тілі экспрессивтік стилистикасының ұлттық танымдарға бейімделген ақыл-ой өрісінің пайымдаулармен тоғыстырылуындағы функционалдық, құрылымдық трансформациалануы, куммулятивтік, концептуалдық мәнін анықтау.Зерттеу барысында философияның танымдық теориясы мен диалектикалық логика, психолинвистикадағы тіл мен сөйлеуді сабақтастыратын теориялық тұжырымдар басшылыққа алынды.Жұмыстың ғылыми-практикалық маңыздылығы тіл тарихи категория ретінде үнемі даму процесінде болып, эмоцияны сыртқа шығарып, шынайы мүмкіндігін жүзеге асыруы болып табылады.Сөйлеу парадигмасында сөз әр қырынан ашылып, эмоцияны жеткізудегі экспрессивтік қызметпен ұштасады.Сондықтан, аталған мәселені зерттеу барысында экспрессивтік стилистика саласын зерттеген әлемдік және отандық ғалымдардың еңбектері негізге алынды.Мақаланың мақсат-міндеттерін жүзеге асыруда ғылыми пайымдаулар, диахронды, тарихи, салыстырмалы, синхронды, салыстыру, сипаттау, талдау, модельдеу әдістері қолданылды.Тілдегі экспрессивтік әлеует ұлттық төлтума қасиет-сапалар ұрпақ жалғастығымен дамытылатыны зерттеліп келеді.Қазақ тілінің экспресситік стилистикалық мәселелерін тереңнен зерттеу ұлт болмысының мазмұнын ашуды міндеттейді.Мақала нәтижесінде экспрессивтік стилистиканың мазмұны, ұғымдары жүйеленіп, қазақ тілінің дыбыстық және лексикалық бірліктерінің экспрессивтік стилистикалық қызметі, сипаты нақты тілдік деректер арқылы талданып, мысалдар арқылы дәйектелеі.Аллитерация және ассонанстың дыбыстық қайталауларға негізделіп, стилистикалық мәнерлікті күшейтудің айрықша амалы ретінде клишеге түсірілген синтаксистік құрылымдарда, мақал-мәтелдерде, күнделікті тұрмыстық қарым-қатынаста кеңінен қолданылатыны талданды. - Некоторые метрики заблокированы вашиминастройками согласия
Тип записи:Публикация, АСТРОНОМИЯЛЫҚ ҚҰБЫЛЫСТАРДЫ ЗЕРДЕЛЕУДЕ ИНТЕРАКТИВТІ ВИЗУАЛИЗАЦИЯЛАУ(Toraighyrov University, 2023-06-30); ; ; ; В статье рассмотрены проблемные вопросы создания интерактивной визуализации космического пространства с помощью мультимедийных технологий и программ с расширенными возможностями в обучении астрономии. Известно, что при изучении небесных тел приходится работать с объектами в пространстве, а это требует активизации трехмерного мышления, то есть мысленного преобразования объекта в трехмерную модель. В связи с этим возникает потребность в создании лабораторного практикума, позволяющего визуализировать особенности астрономических явлений с помощью мультимедийных технологий и изучать их в трехмерном пространстве с помощью компьютерных моделей. Путем оценки особенностей популярных интерактивных онлайн-приложений Solar System Scope, Google Sky, Sky Safari, Speaking Image и т.д. был проведен анализ и сформулирована эффективность их применения. В статье методами мультимедийных технологий изучены закономерности движения и конфигурации планет, их взаимное расположение и относительные размеры по отношению к Солнцу. Авторы предлагают визуализированные лабораторные работы: «Подвижная карта звездного неба», «Затмение Солнца и Луны», «Приливы и отливы», «Модель планетной системы». При выполнении лаботаторной работы «Модель планетной системы» на основе теоретических данных о планетах, можно доказать выполнение третьего закона Кеплера, путем расчета с помощью формулы и калькулятора и, расположенного в модели. Таким образом, в статье изложены методы интерактивной визуализации в изучении астрономических явлений на казахском языке. Аннотация. Мақалада астрономияны оқытуда жетілдірілген мүмкіндіктері бар мультимедиялық технологиялар мен бағдарламаларды пайдалана отырып, ғарыш кеңістігінің интерактивті визуализациясын құрудың проблемалық мәселелері қарастырылған. Аспан денелерін зерделеу кезінде кеңістіктегі объектілермен жұмыс істеуге тура келетіндіктен, үш өлшемді ойлауды белсендіруді, яғни үш өлшемді модельге ойша түрлендіруді талап ететіндігі белгілі. Осыған байланысты, мультимедиялық технологияларды пайдалана отырып, астрономиялық құбылыстардың ерекшеліктерін визуализациялауға және оларды компьютерлік модельдер арқылы үш өлшемді кеңістікте зерттеуге мүмкіндік беретін зертханалық практикум құру қажеттілігі туындады. Танымал интерактивті онлайн қосымшалардың мүмкіндіктерін бағалау арқылы Solar System Scope, Google Sky, Sky Safari, Speaking Image және т.б. талдау жүргізіліп, оларды қолданудың тиімділігі тұжырымдалды. Мақалада мультимедиялық технологиялардың әдістерін пайдалана отырып, планеталардың қозғалысы мен конфигурациясының заңдылықтары, олардың Күнге қатысты орналасуы мен салыстырмалы өлшемдері зерттелді. Авторлар, «Жұлдызды аспанның жылжымалы картасы», «Күн мен Айдың тұтылуы», «Тасу және қайту», «Планеталар жүйесінің моделі» сияқты визуалды зертханалық жұмыстарды ұсынады. «Планеталар жүйесінің моделі» визуалды зертханалық жұмысын орындаған кезде берілген теориялық мәліметтерге сүйеніп, модельде орналасқан формула мен калькулятор көмегімен Кеплердің үшінші заңының орындалуын дәлелдеуге болады. Осылайша, мақалада астрономиялық құбылыстарды зерделеудегі қазақ тілінде интерактивті визуализация әдістері сипатталған.